ناراحتی قلبی چه علائمی دارد؟| از تنگی نفس تا حمله قلبی
بسیاری از بیماری های قلبی و عروقی قبل از وقوع دارای نشانه ها و علائمی هستند که اطلاع از آن ها و توجه به موقع هنگام بروز آن ها می تواند نجات بخش باشد.
بسیاری از بیماری های قلبی و عروقی قبل از وقوع دارای نشانه ها و علائمی هستند که اطلاع از آن ها و توجه به موقع هنگام بروز آن ها می تواند نجات بخش باشد.
- درد قفسه سینه
- درد قلب چگونه است؟
- تپش قلب
- چرا قلب تیر می کشد؟
- فرق حمله قلبی با حمله پانیک
- چگونه قلب را تقویت کنیم؟
ناراحتی ها و بیماری های قلبی قبل از جدی تر شدن می توانند به شکل ها و علائم گوناگونی در بدن ظاهر شوند. برخی از این نشانه ها مهم و قابل توجه هستند. بنابراین با اطلاع و آگاهی از این علائم می توانید از بروز مشکلات و بیماری های جدی تر پیشگیری کنید.
در این مقاله برخی از نشانه های مهم بیماری های قلبی و عروقی را مورد بررسی قرار داده ایم.
از تمام علل ذکر شده درد های قلبی و عروقی از بقیه با اهمیت تر هستند زیرا می تواند در صورت عدم رسیدگی باعث مرگ بیمار شوند.
پس طبیعی است اولین قدم در بررسی های مربوط، شرح حال کامل و معاینه انجام شده و تست های قلبی و عروقی انجام شوند.
در صورتی که با انجام تست و آزمایش مشکلات قلبی- عروقی رد شوند، بررسی سایر علل نیز توصیه می شود. بسیاری از این علائم در ابتدا گذرا و مبهم هستند اما نادیده گرفتن آن ها می تواند فرصت حیاتی برای درمان را از بین ببرد؛ لذا تشخیص به موقع، کلیدی ترین ابزار برای نجات قلب است.
درد قفسه سینه
درد قفسه سینه در علم پزشکی اصطلاحاً به هر نوع دردی از حدود نواحی ناف شکم تا چانه و گردن گفته می شود.
این گستره وسیع به این دلیل است که اعصاب قلب با نواحی دیگر بدن مانند فک، بازوها و معده مسیرهای مشترکی دارند و مغز ممکن است منشأ اصلی درد را به اشتباه در این نواحی تشخیص دهد. بنابراین هرگونه احساس سنگینی، سوزش یا فشار ناگهانی در این محدوده به ویژه اگر با فعالیت بدنی تشدید شود باید تا زمان اثبات خلاف آن، جدی و مرتبط با قلب تلقی گردد.
درد قفسه سینه علل متفاوتی دارد که شامل موارد زیر می باشد:
علل قلبی
مانند انفارکتوس میوکارد/ سکته قلبی- درگیری پرده های اطراف قلب (پریکاردیت)
علل عروقی
پاره شدن و دیسکسیون آئورت
علل ریوی
عفونت ریه (پنومونی)
علل گوارشی
زخم معده- اسپاسم مری
علل عضلانی
اسپاسم عضلانی- درد و التهاب در محل غضروف های دندهای- درد فصل شانه- درد گردن- ضربه
علل نورولوژیک و عصبی
فشار به ریشه های اعصاب گردنی
علل عفونی پوستی
مانند بیماری زونا
درد قلب چگونه است؟
به یاد داشته باشید هر نوع دردی می تواند قلبی باشد ولی طبق مطالعات آماری، دیده شده است در صورتی که درد قفسه سینه دارای یک سری ویژگی های خاص باشند، احتمال قلبی بودن آن بیشتر است؛ این موارد شامل:
درد قفسه سینه که پشت جناق سینه باشد و به فک و دست چپ تیر بکشد.
اگر درد همراه تهوع یا تعریق باشد.
درد قلبی با فعالیت و راه رفتن تشدید می شود.
درد قلبی با استراحت و مصرف زیرزبانی کاهش می یابد.
در صورت وجود این علائم، احتمال اینکه منشأ درد قلبی باشد، بیشتر است. ولی این بدان معنا نیست که اگر این شرایط نباشد، درد قلبی نیست.
نکته مهم: هر نوع دردی ممکن است درد قلبی باشد.
وقتی قلب درد می گیرد چه کار کنیم؟
در صورتی که دردی را در قفسه سینه و قلب خود احساس کردید، به خصوص اگر این درد مکرر و هر روزه باشد باید به پزشک متخصص مراجعه کنید و موارد زیر بعد از ویزیت با تشخیص پزشک جهت بررسی های اولیه انجام می شود:
شرح حال و معاینه
نوار قلب
آزمایش خون شامل آنزیم های قلبی و ...
عکس قفسه سینه
اکوکاردیوگرافی قلب
در صورت لزوم انجام تستهای استرس قلب
اگر با انجام این معاینات و بررسی ها علائمی از درگیری و بیماری قلبی نشان داده نشود، با احتمال خیلی بالا باید سراغ علل دیگر بروید.
تنگی نفس
تنگی نفس به معنای این است که شما احساس می کنید، نمی توانید به اندازه کافی تنفس کنید و هوا به اندازه کافی به ریه هایتان نمی رسد و در نفس کشیدن دچار سختی و مشکل هستید.
تنگی نفس علل مختلفی دارد که مهم ترین آن ها علل قلبی و علل ریوی است ولی سایر علل نیز می توانند باعث تنگی نفس شوند مانند:
بیماران کهنسال که دچار ضعف عضلات قفسه سینه هستند و نمیتوانند خوب نفس بکشند.
بیماران غیرفعال که ظرفیت عملکردی ریوی آنها به مرور دچار کاهش شده است.
افراد چاق که مشکل در عضلات قفسه سینه دارد.
علل نورولوژیک و عصبی
در بررسی علل قلبی تنگی نفس مهم ترین اقدام انجام نوار قلب و اکوکاردیوگرافی قلب است. با انجام اکو، وضعیت عملکرد قلب، دریچههای قلب و فشار ریه مشخص می شود.
از آنجایی که انجام اکو بسیار راحت و سریع است بهتر است فوراً اکو انجام شود و در صورت نبود علل قلبی، به سراغ بررسی مسائل ریوی بروید.
حتی متخصصین ریه نیز در صورت وجود اکو راحت تر به اقدامات تشخیصی خود می پردازند.
تپش قلب
تپش قلب تعاریف متفاوتی دارد؛ احساس تند زدن قلب، احساس خالی کردن قلب، احساس کند زدن، احساس نامنظمی ضربان قلب، همگی توسط بیماران به عنوان تپش قلب بیان می شوند.
علت تپش قلب چیست؟
تپش قلب علل مختلفی دارد که شامل موارد زیر می باشد:
علل قلبی
شامل نارسایی قلب- اختلالات نارسایی دریچه های قلب- تنگی دریچه های قلب (خواندن مقاله تعویض دریچه آئورت قلب با عمل تاوی می تواند برای شما مفید باشد)- پرولاپس یا افتادگی دریچه های قلب- آریتمی های قلبی.
علل سایکولوژیک و روانی
احساس اضطراب- افسردگی- هیجان
تغذیه
مصرف بیش از حد چای، قهوه، کافئین، سیگار، قلیان، الکل
اختلالات الکترولیتی
اختلال در پتاسیم و منیزیم
بیخوابی
روش های بررسی تپش قلب شامل شرح حال، نوار قلب، اکوکاردیوگرافی قلب، انجام تستهای استرس قلب، آزمایش خون، مشاوره روانپزشکی و بررسی شرایط محیطی و تغذیه ای.
چرا قلب تیر می کشد؟
تیر کشیدن قلب همیشه و الزاما نمی تواند به معنی بیماری و مشکل قلبی باشد اما می تواند یکی از مهم ترین دلایل آن باشد.
یکی از مشکلات زیر در ساختار و عملکرد قلب می توانند باعث این علامت شوند:
التهاب عضله قلب
التهاب کیسه اطراف قلب
بیماری ماهیچه های قلبی
کاهش جریان خون به قلب
انسداد یکی از رگ های قلبی
پارگی آئورت
این نکته را نیز در نظر داشته باشید که مشکلات گوارشی و ریوی نیز می توانند باعث احساس تیر کشیدن قلب شوند. از جمله این مشکلات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
رفلاکس یا سوزش سر دل
در این حالت اسید معده به مری برگشت داده می شود و باعث درد قفسه سینه خواهد شد.
زخم معده
گاهی زخم هایی که در دستگاه گوارش ایجاد می شوند نیز می توانند این علامت را ایجاد کنند.
بیماری کیسه صفرا
التهاب یا سنگ کیسه صفرا
عفونت و آمبولی ریه
التهاب دنده یا غضروف های بین دنده ها
اگر تیر کشیدن قلبتان مکرر و ادامه دار بود حتما جهت بررسی ها و تشخیص دقیق تر به متخصص قلب مراجعه کنید.
فرق حمله قلبی با حمله پانیک
در ابتدا باید گفت که حمله قلبی یک وضعیت جسمی و اورژانسی است که به دلیل انسداد و لخته شدن خون در رگ قلب رخ می دهد.
علائم حمله قلبی
نشانه های حمله قلبی عبارتند از:
تپش قلب نامنظم
فشار، سنگینی و درد در قفسه سینه
سرگیجه و استفراغ
تنگی نفس و تعرق زیاد
خستگی مفرط
علاوه بر این لازم به ذکر است که حمله قلبی ناشی از مشکلات جسمی و بدنی مانند اختلال در عروق قلب، دیابت، کلسترول بالا، فشار خون و ... می باشد.
در صورت بروز علائم حمله قلبی، شما تنها ۶۰ دقیقه فرصت دارید تا از آسیب دائمی به عضله قلب جلوگیری کنید. در این شرایط هرگز شخصاً رانندگی نکنید و منتظر نمانید تا درد خودبه خود خوب شود.
اما حمله پانیک یا هراس به دلایل روانی مانند ترس و اضطراب شدید ایجاد می شود که به صورت علائم شدید جسمی بروز می کند.
علائم حمله پانیک
نشانه های حمله پانیک عبارتند از:
تنگی نفس و تعرق
لرزش و احساس بی حسی یا گزگز
درد قفسه سینه
ترس از مرگ یا از دست دادن کنترل
احساس خفگی
سرگیجه و تپش قلب سریع
با توجه به مواردی که گفته شد اگر بخواهیم به تفاوت های مهم آن ها اشاره کنیم عبارتند از:
| حمله قلبی | حمله پانیک |
| انسداد رگ های قلب | واکنش عصبی و روحی |
| درد قفسه سینه با فشار و سنگینی که تا بازوها و شانه ها منتشر می شود. | درد قفسه سینه در وسط سینه و به صورت تیز و مبهم احساس می شود. |
| تنگی نفس با درد قفسه سینه همراه است. | تنگی نفس به تنهایی یا با سایر علائم است. |
| علت و منشا جسمی مانند بیماری قلبی، فشارخون و.. دارد. | علت آن منشا روانی مانند استرس و اضطراب است. |
| طولانی است و با استراحت خوب نمی شود. | کوتاه تر است و بعد از مدتی فروکش می کند. |
چگونه قلب را تقویت کنیم؟
با رعایت همین نکات ساده می توانید تا حد قابل توجهی باعث سلامت و تقویت قلب خود شوید:
ورزش منظم
ورزش به خصوص فعالیت های هوازی مانند پیاده روی سریع، شنا، دویدن و تمرینات قدرتی به مدت حداقل ۱۵۰ دقیقه به طور متوسط در هفته در سلامت قلب شما بسیار تاثیر گذار خواهد بود.
کنترل قند خون
رژیم غذایی مناسبی داشته باشید و در صورت ابتلا به دیابت حتما داروهای خود را مصرف کنید و تحت درمان باشید.
کنترل کلسترول
از مصرف غذاهایی که باعث بالا رفتن کلسترول می شوند پرهیز کنید و فعالیت و تحرک منظم داشته باشید.
ترک سیگار
یکی از عوامل اصلی و مهم ایجاد بیماری های قلبی سیگار می باشد.
خواب کافی و دوری از استرس
۷ تا ۹ ساعت خواب مفید در شب و ایجاد آرامش ذهنی با تمریناتی مانند مدیتیشن و یوگا در تقویت و سلامت قلب شما بسیار مفید خواهد بود.
ذکر این نکته نیز لازم است که بعضی عوامل خطرزا مانند سن، جنسیت و سابقه خانوادگی در ایجاد ناراحتی و بیماری های قلب نقش به سزایی دارند.
در نتیجه سالمندان و کسانی که دارای سابقه بیماری یا حمله قلبی در خانواده می باشند باید حتما چکاپ دوره ای توسط پزشک را داشته باشند.
مطالعه مقاله ده فرمان دکتر واقفی برای سلامت و تقویت قلب می تواند اطلاعات بیشتری به شما در این زمینه ارائه کند.
سوالات متداول
۱. چگونه بفهمم تنگی نفس من مربوط به قلب است یا ریه؟
تنگی نفس قلبی معمولاً هنگام فعالیت بدنی تشدید می شود و در حالت استراحت بهتر می شود. همچنین اگر هنگام دراز کشیدن احساس خفگی می کنید و مجبورید زیر سرتان چند بالش بگذارید، این یک نشانه قوی از نارسایی قلبی است. در مقابل، تنگی نفس ریوی اغلب با سرفه، خلط یا صدای سوت یا خسخس همراه است.
۲. آیا هر درد قفسه سینه نشانه حمله قلبی است؟
خیر؛ اما هر درد مبهم در قفسه سینه باید جدی گرفته شود. درد قلبی معمولاً به صورت فشار، سنگینی یا احساس فشردگی یا سنگینی روی سینه توصیف می شود و ممکن است به فک، گردن، شانه چپ یا پشت انتشار یابد. دردی که با سوزش معده همراه است یا دردی که با حرکت دادن بدن تغییر می کند ممکن است منشأ گوارشی یا عضلانی داشته باشد.
۳. علائم حمله قلبی در زنان چه تفاوتی با مردان دارد؟
زنان همیشه درد شدید سینه را تجربه نمی کنند. علائم حمله قلبی در زنان می تواند شامل خستگی مفرط و ناگهانی، حالت تهوع، تنگی نفس بدون درد سینه و درد در ناحیه فوقانی شکم یا کمر باشد. به همین دلیل تشخیص در زنان گاهی به تأخیر می افتد.
۴. چه زمانی تنگی نفس یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود؟
اگر تنگی نفس به صورت ناگهانی شروع شود و با موارد زیر همراه باشد، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید:
تعریق سرد و شدید.
احساس گیجی یا سبکی سر.
دردی که به بازوی چپ یا فک می زند.
ضربان قلب بسیار سریع یا نامنظم.
۵. حمله قلبی خاموش چیست و چه علائمی دارد؟
حمله قلبی خاموش بدون درد شدید سینه رخ می دهد. بیمار ممکن است فقط احساس کند دچار یک آنفولانزای شدید، خستگی بی دلیل یا سوءهاضمه شده است. این وضعیت بیشتر در افراد دیابتی و سالمندان دیده می شود زیرا اعصاب انتقال دهنده درد در این افراد ضعیف شده است.
۶. آیا استرس و پانیک می تواند علائمی شبیه حمله قلبی ایجاد کنند؟
بله، حملات پانیک می توانند دقیقاً مشابه حمله قلبی باشند مثل تپش قلب، تنگی نفس و احساس مرگ. تفاوت اصلی این است که حملات پانیک معمولاً در عرض ۱۰ تا ۳۰ دقیقه فروکش می کنند اما علائم قلبی با گذشت زمان بدتر شده یا با فعالیت تشدید می شوند. با این حال، در لحظه شروع علائم، هرگز نباید فرض را بر پانیک گذاشت و حتماً باید بررسی پزشکی انجام شود.