آنژیوپلاستی با دستگاه iVAC : برای اولین بار در ایران!

آنژیوپلاستی با کمک دستگاه iVAC برای اولین بار در ایران توسط دکتر بهنام واقفی و متخصصان بیمارستان دی انجام شد.

• دستگاه iVAC چیست؟
• کاربرد دستگاه iVAC قلب
• مزایای دستگاه iVAC
• مراقبت بعد از آنژیوپلاستی با iVAC

با افتخار، برای اولین بار در ایران، آنژیوپلاستی عروق کرونر با حمایت دستگاه پیشرفته iVAC  توسط دکتر بهنام واقفی و متخصصان بیمارستان دی انجام شد. این دستاورد گامی بزرگ در جهت بومی‌ سازی مدرن‌ ترین استراتژی‌ های درمانی دنیا در کشور عزیزمان محسوب می‌ شود.

دستگاه iVAC چیست؟

با پیشرفت تکنولوژی هر روزه شاهد فن آوری های بزرگی نیز در عرصه پزشکی می باشیم. مسلما استفاده از این تکنولوژی ها در کشور ما به دلیل محدودیت ارتباط با سایر کشورها و چالش های اقتصادی با مشکلاتی همراه می باشد.

اما از آن جا که این دستگاه ها می توانند نجات دهنده و سلامت بخش بیماران باشند، اگر بتوانیم شرایط استفاده از آن ها را در کشور فراهم کنیم و از پیشرفت راهبردهای پزشکی دنیا عقب نمانیم سهم بزرگی در بخش سلامت و درمان کشور عزیز خود خواهیم داشت.

دستگاه iVAC یکی از تجهیزات پزشکی پیشرفته است که جهت بهبود عملکرد قلب ساخته شده است. برخی بیماران که دچار نارسایی و مشکلات قلبی می باشند به این دستگاه نیاز پیدا می کنند. 

در واقع این دستگاه شبیه یک پمپ الکتریکی یا قلب مصنوعی مینیاتوری است که می تواند خون را پمپاژ کند و بنابراین با کنترل شرایط حیاتی بیمار به پزشک این امکان را بدهد که بهبود وضعیت او کمک کند.

این دستگاه از طریق شریان وارد بطن چپ می‌ شود. iVAC دارای یک سیستم هوشمند است که هماهنگ با ضربان قلب بیمار (ECG) کار می‌ کند؛ به این صورت که در فاز استراحت قلب، خون را از بطن چپ مکش کرده و مستقیماً به داخل شریان آئورت پمپ می‌ کند. این کار باعث می‌ شود فشار خون بیمار حتی در سخت‌ ترین لحظات عمل، در سطح ایمن باقی بماند.

کاربرد دستگاه iVAC قلب

این دستگاه در موارد زیر کاربرد دارد:

• جراحی قلب

در طول جراحی‌ هایی که قلب توانایی حفظ فشار خون را ندارد، iVAC به عنوان یک پشتیبان قدرتمند می تواند پمپاژ جریان خون را حفظ کند.

• حمله قلبی

در بیمارانی که به دلیل سکته قلبی وسیع دچار شوک شده‌اند، این دستگاه با بهبود خون‌ رسانی به اعضای حیاتی مثل مغز و کلیه، فرصت احیا و ریکاوری را به قلب می‌ دهد.

• نارسایی قلبی

این دستگاه می تواند عوارض جانبی ناشی از نارسایی قلبی را کاهش و بهبود خون رسانی کمک کند.

• آنژیوپلاستی پر خطر

اصلی‌ ترین کاربرد این دستگاه در مواردی است که بیمار دچار گرفتگی‌ های بسیار شدید در رگ‌ های اصلی است و همزمان قدرت پمپاژ قلب پایینی دارد. این دستگاه مانند یک قلب مصنوعی عمل می کند و عملکرد بطن چپ را انجام می دهد و باعث می شود تا بیمار در حین انجام آنژیو شرایط کاملا پایداری داشته باشد و با تغییرات فشار خون و خطر مواجه نشود.

این دستگاه در بطن چپ تعبیه می شود و دو دریچه دارد که پمپاژ خون به آئورت را انجام می دهند.

iVAC باعث می‌ شود بیمار در حین انجام آنژیوپلاستی شرایط کاملاً پایداری داشته باشد و با افت ناگهانی فشار خون یا ایست قلبی مواجه نشود تا پزشک بتواند با دقت و آرامش رگ‌ های پیچیده را باز کند.

چرا استفاده از iVAC یک مزیت بزرگ محسوب می‌ شود؟

بسیاری از بیمارانی که پیش از این به دلیل ضعف شدید قلب یا پیچیدگی رگ‌ ها، غیرقابل درمان تشخیص داده می‌ شدند، اکنون به کمک تکنولوژی iVAC می‌ توانند تحت عمل آنژیوپلاستی قرار گیرند. این دستگاه خطر مرگ‌ و میر حین عمل را در بیماران بدحال به شدت کاهش داده و ایمنی جراحی را به سطح استانداردهای جهانی می‌ رساند.

مزایای دستگاه iVAC

مزایای این دستگاه برای بیماران عبارتند از:

• نظارت بر سلامت بیمار

در هنگام آنژیو یا جراحی این دستگاه به جراح این امکان را می دهد تا با اطمینان از ثبات فشار خون، بر روی باز کردن دقیق عروق تمرکز کند و وضعیت بیمار را تحت نظارت و کنترل داشته باشد.

• کاهش خطر و مرگ

در بیمارانی که مبتلا به نارسایی و مشکلات قلبی می باشند، استفاده از این دستگاه باعث خواهد شد تا خون رسانی بهتر انجام شود و عوارض کاهش یابند.

• پشتیبانی در لحظات بحرانی

از آنجا که در بیماران با خروجی قلبی پایین، انجام آنژیوپلاستی می‌ تواند منجر به ایست قلبی شود، iVAC با ایفای نقش یک پمپ کمکی، خطر بروز شوک قلبی در حین عمل را به نزدیکی صفر می‌ رساند.

دستگاه iVAC چه کمکی می کند؟

از آن جا که در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی شدید، انجام آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی بسیار پرخطر می باشد و ممکن است در حین انجام آن دچار عوارض شدیدی مثل ایست قلبی شوند، جهت به حداقل رساندن میزان خطر می توان از دستگاه iVAC استفاده کرد.

دستگاه iVAC با ایجاد یک گردش خون مصنوعی موقت، بار کاری بطن چپ را به شدت کاهش می‌ دهد و اکسیژن‌ رسانی به عضله قلب و سایر ارگان‌ های حیاتی را در تمام طول عمل تضمین می‌ کند. این تکنولوژی به پزشک اجازه می‌ دهد تا با اطمینان خاطر و دقت بسیار بالا، بر روی باز کردن سخت‌ ترین تنگی‌ و گرفتگی‌ های پیچیده تمرکز کند؛ اقداماتی که پیش از این به دلیل خطر بالای مرگ‌ و میر، برای بیمار غیرقابل انجام تلقی می‌ شد. در واقع iVAC نه تنها خطر عمل را به حداقل می‌ رساند بلکه شانس موفقیت در بازسازی کامل عروق را برای بیمارانی که در مراحل پیشرفته بیماری قلبی هستند، فراهم می‌ سازد.

در حال حاضر در بسیاری از کشورها از این دستگاه جهت درمان استفاده می گردد.

مراقبت بعد از آنژیوپلاستی با iVAC

موفقیت در باز کردن رگ‌ ها با تکنولوژی‌ های مدرنی مثل حمایت دستگاه iVAC، تنها نیمی از مسیر درمان است؛ نیمه دیگر و حیاتی‌ تر، بر عهده خود بیمار است. فراموش نکنید که برای حفظ کارایی به مراقبت و توجه نیاز است:

۱. اهمیت حیاتی داروها

اگر داروهای تجویز شده حتی برای چند روز به طور خودسرانه قطع شوند، ریسک لخته شدن خون و سکته مجدد بسیار بالا می‌ رود.

۲. کنترل فاکتورهای خطر

آنژیوپلاستی فقط نشانه بیماری را درمان می‌ کند، نه علت آن را. بهتر است به این ۳ مورد توجه کنید:

• ترک سیگار: سیگار دشمن شماره یک استنت و عروق باز شده است.

• کنترل کلسترول و دیابت: برای جلوگیری از رسوب مجدد در رگ‌ های دیگر.

• رژیم غذایی کم‌ نمک: کاهش مصرف نمک و چربی‌ های ترانس از رسوب مجدد در رگ‌ های دیگر جلوگیری می‌ کند.

۳. بازگشت به فعالیت

اینکه بیمار از چه زمانی می‌ تواند رانندگی کند، به سر کار برگردد یا فعالیت جنسی داشته باشد، یکی از دغدغه‌ های بیماران است. معمولاً برای آنژیوگرافی ساده ۲ روز و برای آنژیوپلاستی حدود یک هفته استراحت نسبی لازم است. پیاده‌ روی سبک را از چند روز پس از عمل شروع کنید اما از بلند کردن اجسام سنگین (بیش از ۵ کیلوگرم) تا یک هفته خودداری نمایید.

۴. علائم هشدار

در صورت بروز هر یک از علائم زیر سریعا به پزشک و جراح خود مراجعه کنید:

• مشاهده خونریزی یا ورم شدید در محل آنژیو (مچ دست یا کشاله ران).

• احساس درد قفسه سینه مشابه درد قبل از عمل.

• تنگی نفس ناگهانی یا سرد شدن اندام‌ ها.

معایب و محدودیت دستگاه iVAC

هر تکنولوژی پیشرفته‌ای در کنار مزایای بی‌ شمار، چالش‌ هایی نیز به همراه دارد که آگاهی از آن‌ ها برای تیم پزشکی و بیمار ضروری است:

• نیاز به دسترسی عروقی

برای متصل کردن و جای‌ گذاری آن، نیاز به ایجاد یک مدخل عروقی است که باید با دقت بالایی مدیریت شود.

• مدیریت انعقاد خون

مانند هر وسیله خارجی که وارد جریان خون می‌ شود، احتمال تشکیل لخته یا عفونت وجود دارد؛ لذا پزشکان در طول استفاده از آن، پروتکل‌ های دقیق ضد‌انعقادی را اجرا می‌ کنند.

• پیچیدگی فنی و هزینه

اگرچه تهیه و کار با این دستگاه هزینه‌ بر و حساس است اما به عنوان یک ابزار نجات‌ بخش، ارزش سرمایه‌ گذاری برای حفظ سلامت بیماران پرخطر را دارد.

نتیجه گیری

دستگاه iVAC یکی از نوآوری های مهم در زمینه دستگاه های پزشکی به حساب می آید که می تواند به بسیاری از بیماران قلبی کمک کند. علی رغم این که این دستگاه هزینه بالایی دارد اما به عنوان یک ابزار حیاتی عمل می کند.

انجام موفقیت‌ آمیز این روش برای اولین بار در ایران توسط متخصصان بیمارستان دی و دکتر بهنام واقفی، نشان‌ دهنده شروع عصری جدید در درمان‌ های کم‌ تهاجمی قلب است. در آینده‌ای نه چندان دور، با گسترش دانش فنی و زیرساخت‌ های درمانی، شاهد استفاده گسترده‌ تر از این دستگاه برای نجات جان بیمارانی خواهیم بود که پیش از این گزینه‌ ای برای درمان نداشتند.

سوالات متداول

۱. آیا دستگاه iVAC برای همه بیماران آنژیوپلاستی استفاده می‌ شود؟

خیر؛ این دستگاه به عنوان یک سیستم حمایتی فقط برای بیماران بسیار پرخطر که قلب بسیار ضعیفی دارند یا گرفتگی‌ های آن‌ ها بسیار پیچیده است، استفاده می‌ شود تا امنیت عمل بالا برود.

۲. بعد از فنر گذاشتن، چقدر باید در بیمارستان بمانیم؟

در اکثر موارد اگر آنژیوپلاستی از طریق مچ دست انجام شود و پیچیدگی خاصی نباشد، بیمار صبح روز بعد مرخص می‌ شود. در موارد استفاده از iVAC ممکن است پزشک برای اطمینان، یک یا دو شب مراقبت در بخش ویژه را توصیه کند.

۳. قیمت و هزینه دستگاه iVAC چقدر است و آیا بیمه آن را پوشش می‌ دهد؟

هزینه این دستگاه به دلیل وارداتی بودن و تکنولوژی بالا، نسبتاً زیاد است. پوشش بیمه‌ ای آن بستگی به نوع بیمه تکمیلی و پروتکل‌ های بیمارستان دارد که باید پیش از عمل استعلام گرفته شود.

۴. آیا بعد از آنژیوپلاستی با iVAC می‌ توان به زندگی عادی برگشت؟

بله؛ اتفاقاً این دستگاه کمک می‌ کند تا بیمارانی که قبلاً به دلیل ضعف قلب توان انجام عمل را نداشتند، بهبود یابند و با باز شدن رگ‌ ها، کیفیت زندگی و توانایی فعالیت آن‌ ها بسیار بیشتر از قبل شود.