آیا واریس پا به قلب ربط دارد؟
بسیاری از کسانی که مبتلا به واریس پا می باشند نگران این هستند که به بیماری قلبی هم دچار شوند. ولی آیا واقعا این دو بیماری با هم ارتباط دارند؟ آیا مشکلات قلبی هم می توانند باعث واریس پا شوند؟
بسیاری از کسانی که مبتلا به واریس پا می باشند نگران این هستند که به بیماری قلبی هم دچار شوند. ولی آیا واقعا این دو بیماری با هم ارتباط دارند؟ آیا مشکلات قلبی هم می توانند باعث واریس پا شوند؟
سوال بسیاری از بیمارانی که مبتلا به واریس پا یا بیماری های قلبی می باشند این است که آیا این دو بیماری می توانند با هم ارتباط داشته باشند و ابتلا به هر کدام از این بیماری ها می تواند منجر به بیماری دیگر شود؟
در ابتدا باید بگوییم که ارتباط مستقیم بین واریس پا و بیماری های قلبی به طور قطعی و گسترده ثابت نشده است. هر چند بعضی مطالعات مانند پژوهشی که با عنوان ارتباط وریدهای واریسی با خطر نارسایی قلبی در کره جنوبی انجام شده است، واریس پا را با افزایش خطر نارسایی قلبی مرتبط می داند. پس این که چرا بعضی اوقات این دو بیماری را به هم ربط داده اند شاید چندان هم بی دلیل نباشد و در ادامه مطلب دلایل آن را عنوان خواهیم کرد.
علت ارتباط واریس پا و بیماری های قلبی
واریس پا و بیماری های قلبی گاهی علت و علائم مشترکی دارند و همین موضوع باعث می شود به نظر بیاید میان آن ها ارتباطی وجود دارد:
علائم مشابه واریس پا و بیماری های قلبی
واریس بیماری است که به علت مشکل در سیستم عروق و رگ های پا و بازگرداندن خون به قلب ایجاد می شود اما بیماری های قلبی معمولا به علت مشکلات سیستم گردش خون در بدن به وجود می آیند. پس علت ایجاد هر دو بیماری متفاوت است.
اما برخی علائم و نشانه ها در واریس پا و برخی بیماری های قلبی مشترک هستند:
تورم پاها و مچ پا
بی حسی و درد در پاها
تغییر رنگ پوست پاها
زخم شدن پا
خستگی
تنگی نفس
عوامل مشترک در ایجاد هر دو بیماری واریس و قلب
هر دو بیماری می توانند ناشی از این عوامل خطر آفرین باشند:
چاقی و اضافه وزن
سن بالا
کم تحرکی
سبک زندگی ناسالم
با وجود علت های مشترکی که نام بردیم، لازم به توضیح است که واریس معمولا به دلیل ضعف رگ ها و دریچه های درون آن ها و جمع شدن خون در رگ های پا ایجاد می شود و بیشتر ناشی از عواملی مانند ژنتیک، ایستادن طولانی مدت، بارداری و چاقی است.
واریس پا و بیماری های قلبی
اگرچه بیماری های واریس و بیماری های قلبی از نظر ساختاری دو مشکل مجزا در سیستم گردش خون هستند و نمی توان گفت یکی مستقیماً باعث ایجاد دیگری می شود، اما این دو عارضه پیوند پنهانی با یکدیگر دارند. عوامل، شرایط و زمینههای مشترک بسیار زیادی وجود دارند که می توانند باعث ایجاد این دو بیماری به طور همزمان در یک فرد شده و یا علائم هر کدام را به شدت بدتر کنند.
برای درک بهتر این موضوع، نحوه اثرگذاری این دو بیماری بر یکدیگر را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:
تاثیر بیماریهای قلبی بر شدت واریس
بعضی از مشکلات و ناهنجاریهای قلبی می توانند بستر مناسبی را برای شکلگیری لختههای خونی ایجاد کنند. اگر این لختهها از قلب حرکت کرده و به رگهای اندام تحتانی برسند، باعث انسداد ناگهانی عروق پا می شوند؛ این اتفاق بازگشت خون را مختل کرده و علائم واریس را به اوج خود می رساند.
از طرفی دیگر، در شرایط نارسایی قلبی، قلب توانایی مکش و پمپاژ ایدهآل خون را ندارد. این مسئله باعث میشود خون در مسیر برگشت خود در پشت رگهای پا تجمع یابد، فشار داخل سیاهرگها به شدت بالا برود و رگهای واریسی متورم تر و دردناک تر شوند.
تاثیر واریس پا بر افزایش فشار به قلب
این ارتباط یکطرفه نیست؛ زمانی که شما به واریس شدید پا مبتلا هستید، دریچههای رگهای پا خراب شدهاند و جریان خون نمی تواند به راحتی و بر خلاف جاذبه زمین، از سمت پایین تنه به سمت بالا حرکت کند.
این ناتوانی در تخلیه راحت خون، باعث تجمع و ایستایی خون در پاها می شود. در نتیجه، قلب مجبور است برای جبران این اختلال در گردش خون و کشیدن خون به سمت بالا، با فشار و نیروی بسیار بیشتری کار کند که این خود در درازمدت به بافت قلب آسیب می زند.
عفونتهای ناشی از زخم واریس و خطر آن برای قلب
در مواردی که بیماری واریس پا پیشرفته می شود، به علت سوءتغذیه بافتهای پوست، زخمهای مزمن و باز واریسی در مچ یا ساق پا ایجاد می شود. این زخم ها مستعد ورود انواع باکتری ها و عفونت ها هستند. ورود این عفونتها به جریان خون عمومی بدن، خطر بسیار بزرگی برای قلب به همراه دارد و می تواند محرکی برای ابتلا به بیماریهای التهابی قلب و آسیب به دریچههای قلبی باشد.
در نتیجه می توان گفت اگرچه هر دو بیماری رابطه علت و معلولی مستقیم با هم ندارند؛ یعنی داشتن واریس به معنای صددرصد بیمار قلبی بودن نیست، اما به شدت می توانند زمینه ساز خطر و افزایش شدت علائم یکدیگر باشند.
به همین دلیل، در صورتی که فردی به طور همزمان به هر دو عارضه مبتلا باشد، به هیچ عنوان نباید خوددرمانی کند و لازم است حتماً روند درمانی خود را به صورت هماهنگ، زیر نظر پزشک متخصص پیش ببرد تا از عوارض خطرناک عروقی پیشگیری شود.
دکتر واقفی با تخصص در هر دو زمینه قلب و واریس می تواند در این مورد به شما کمک کند.
علائم بیماری های قلبی در پاها
بسیاری از بیماری های قلبی به دلیل لخته شدن خون، کاهش جریان خون و تجمع مایع به دلیل ناتوانی قلب در پمپاژ موثر خون باعث ایجاد علائم و نشانه هایی در پاها نیز می شوند که به دلیل مشابهت با علائم واریس پا ممکن است با این بیماری اشتباه گرفته شود. بیماری های قلبی که می توانند باعث علائم در پا شوند عبارتند از:
بیماری عروق کرونر
در این بیماری، رگها و شریان های اصلی که وظیفه خون رسانی و رساندن اکسیژن به خود بافت قلب را دارند به دلیل رسوب چربی و گرفتگی، تنگ و باریک می شوند.
وقتی این رگها دچار مشکل شوند، توانایی قلب برای پمپاژ پرقدرت خون به اعضای دورتر بدن به شدت کاهش می یابد. در موارد شدیدتر و با پیشرفت بیماری، این وضعیت باعث کاهش جدی جریان خون به سمت پاها می شود. در نتیجه، عضلات و اعصاب پا اکسیژن کافی دریافت نکرده و فرد مدام با علائمی مثل ضعف مفرط، بیحسی، گزگز و درد در پاها مواجه می شود که تحمل ایستادن را برای او سخت می کند.
لخته شدن خون
سیستم گردش خون بدن کاملاً به هم متصل است؛ بنابراین اگر به هر دلیلی در داخل حفرههای قلب یک لخته خون تشکیل شود، این لخته می تواند همراه با جریان خون حرکت کرده، وارد مسیر عروق پایین تنه شده و در نهایت درون رگهای ظریف تر پا گیر بیفتد و آن ها را به طور ناگهانی مسدود کند.
وقتی چنین انسدادی رخ می دهد، بازگشت خون به سمت بالا متوقف شده و فرد با علائمی بسیار شدیدتر اما مشابه با واریس پیشرفته مواجه می شود. این وضعیت خودش را با تورم ناگهانی و شدید یکطرفه، درد زجرآور و برافروختگی یا تغییر رنگ پوست پا به آبی یا قرمز تیره نشان می دهد که یک وضعیت اورژانسی به شمار می رود.
آریتمی قلب
بعضی از انواع آریتمیها یا همان نامنظمی های ضربان قلب، باعث می شوند که قلب خیلی تند، خیلی کند یا به صورت نامرتب تپش داشته باشد. این ناهماهنگی ضربان، کارایی و قدرت پمپاژ قلب را به شدت پایین می آورد.
وقتی قلب نتواند با ریتم منظم و قدرت کافی خون را به جریان بیندازد، خون تمایل پیدا می کند که تحت تأثیر نیروی جاذبه در بخش های پایینی بدن باقی بماند. این مسئله به مرور زمان منجر به جمع شدن خون در سیاهرگهای پایینتنه و و ایجاد ورم پا می شود که اغلب با حس کشیدگی پوست همراه است.
نارسایی قلبی
نارسایی قلبی زمانی اتفاق میافتد که ماهیچه قلب به مرور زمان ضعیف یا سفت شده و دیگر نمی تواند خون کافی و مورد نیاز اندام های بدن را با فشار مناسب پمپاژ کند.
وقتی خروجی قلب کم می شود، مایعات و خون اضافه در عروق بدن پس زده می شوند. این تجمع مایعات بیش از همه خود را در دورترین نقاط بدن یعنی اندام های تحتانی نشان می دهد؛ در نتیجه، مایع از داخل رگها به درون بافت های اطراف نشت کرده و باعث بروز علایمی نظیر تورم شدید، احساس سنگینی بیش از حد در پاها و چاق شدن مچ پاها می شود، به طوری که جای انگشت روی ورم پا باقی می ماند.
بیماری شریان محیطی(PAD)
وقتی سرخرگها یا همان شریانهای اصلی که خون تازه را به پاها می رسانند، به دلیل رسوب کلسیم و چربی تنگ و سخت می شوند، جریان خون ورودی به پاها به شدت افت می کند و این بیماری تشخیص داده می شود.
از آنجا که بافتهای پا در این حالت تشنه اکسیژن هستند، نشانههای واضحی بروز می کند؛ از جمله مهم ترین آنها میتوان به درد شدید و گرفتگی پاها هنگام راه رفتن که معمولا با استراحت خوب می شود، احساس سردی دائمی در کف پا، بیحسی، کاهش یا ریزش موهای روی پا و حتی کند شدن رشد ناخنها و شکننده شدن آن ها اشاره کرد.
نتیجه گیری
با توجه به مطالبی که گفته شد گاهی بیماری های قلبی و واریس پا می توانند علائم مشابهی داشته باشند. بنابراین تشخیص دقیق تنها توسط پزشک با انجام آزمایشات لازم مثل نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، سونوگرافی عروق و یا آزمایش خون امکان خواهد داشت.
اگر چه این دو بیماری ارتباط مستقیم و ثابت شده ای با هم ندارند اما می توانند شدت و میزان ریسک یک دیگر را افزایش دهند. به خصوص اگر همزمان مبتلا به هر دو بیماری هستید باید توجه بیشتری نسبت به علائم و بدن خود داشته باشید.
فراموش نکنید که پا قلب دوم انسان به شمار می آید و عضلات ساق پا با انقباض و انبساط خود به پمپاژ خون به سمت قلب کمک می کنند و این کار مانند عملکرد قلب است. پاها شبکه گسترده ای از رگ ها را دارند و سلامت آن ها تاثیر به سزایی در سلامت کلی بدن دارد.
سعی کنید با ورزش منظم، استفاده از کفش مناسب، کنترل فشارخون و وزن از آن ها مراقبت کنید و اگر مبتلا به واریس پا می باشید؛ با توجه به پیشرفت تکنولوژی و راه های درمان غیر جراحی واریس پا که امروزه کاربرد زیادی دارند به راحتی می توانید آن را درمان و خود را از این نگرانی رها کنید.
مطمئن باشید اگر واریس نتواند باعث بیماری قلبی در شما شود، نگرانی و استرسی که در مورد آن دارید ممکن است به قلب شما آسیب بزند!
سوالات متداول
آیا داشتن واریس پا نشانه این است که من بیماری قلبی دارم؟
خیر، این دو لزوماً به هم متصل نیستند. واریس مربوط به ضعف و خراب شدن دریچههای سیاهرگهای سطحی پا است، در حالی که بیماریهای قلبی به سرخرگها، دریچهها یا ماهیچه خود قلب آسیب می زنند.
با این حال، اگر فردی دچار ورم شدید و همزمان در هر دو پا باشد، پزشک حتماً برای رد کردن نارسایی قلبی، آزمایشهای قلب را انجام می دهد.
آیا عمل جراحی یا لیزر واریس برای بیماران قلبی خطرناک است؟
امروزه درمانهای نوین واریس (مثل لیزر درونرگی، رادیوفرکانسی یا چسب عروقی) به صورت کاملاً سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی عمومی انجام میشوند. از آنجا که تنها از بیحسی موضعی استفاده می شود، این روشها کمترین استرس را به سیستم قلبی-عروقی وارد می کنند و اکثر بیماران قلبی پس از تأیید و هماهنگی با پزشک معالج خود، می توانند با ایمنی کامل این درمان را انجام دهند.
آیا نارسایی قلبی می تواند باعث بدتر شدن واریس شود؟
بله، ارتباط شدیدی وجود دارد. وقتی قلب دچار نارسایی میشود، قدرت مکش کافی برای بازگرداندن خون از پاها به سمت بالا را ندارد. این مسئله باعث تجمع شدید مایعات و خون در پایینتنه، تشدید ورم مچ پا و افزایش فشار به دیواره رگها می شود که در نهایت، علائم واریس را بسیار دردناکتر و واضحتر می کند.
آیا لخته خونی که در واریس ایجاد می شود می تواند به قلب یا ریه برسد؟
رگهای واریسی سطحی به ندرت باعث لختههای خطرناک می شوند؛ اما اگر واریس شدید و رها شده به رگهای عمقی پا آسیب بزند، خطر ایجاد لخته وجود دارد. حرکت این لختهها به سمت بالاتنه می تواند باعث انسداد شریان ریه یا همان آمبولی ریه شود که خطری جدی برای قلب و حیات بیمار است. به همین دلیل، درمان واریسهای پیشرفته جنبه پیشگیری از لخته را دارد.
آیا مصرف قرصهای قلب روی واریس پا تأثیر می گذارد؟
برخی از داروهای کنترل فشار خون و قلب (به ویژه دسته مسدودکننده های کانال کلسیم مانند آملودیپین) باعث گشاد شدن عروق و تجمع مایعات در مچ پا می شوند. این ورم جانبی می تواند فشار را روی رگهای واریسی موجود بیشتر کند. بیمار هرگز نباید خودسرانه دارو را قطع کند، بلکه باید موضوع را به پزشک اطلاع دهد تا دوز دارو تنظیم یا جایگزین شود.
برای کسی که هم واریس دارد و هم مشکل قلبی، چه ورزشی مناسب است؟
پیادهروی ملایم روزانه و استفاده از دوچرخه ثابت بهترین انتخابها هستند. این فعالیتها بدون اینکه بار کاری و استرس زیادی به قلب وارد کنند، با منقبض کردن عضلات ساق پا، مثل یک پمپ طبیعی خون را به سمت بالا هدایت می کنند. این کار هم بار روی قلب را کم می کند و هم ورم و سنگینی پا را بهبود می بخشد.