واریس صورت: گفته ها و نگفته ها از تشخیص تا درمان
واریس صورت می تواند علت های مختلفی از یک عامل بیرونی مانند شوک دمایی گرفته تا یک عامل درونی مثل تغییرات هورمونی یا تغذیه داشته باشد. اما علت آن هر چه باشد درمان آن با لیزر امکان پذیر می باشد.
واریس صورت می تواند علت های مختلفی از یک عامل بیرونی مانند شوک دمایی گرفته تا یک عامل درونی مثل تغییرات هورمونی یا تغذیه داشته باشد. اما علت آن هر چه باشد درمان آن با لیزر امکان پذیر می باشد.
اگر در آینه متوجه خطوط ریز قرمز یا بنفشی روی گونه ها، اطراف بینی یا چانه خود شدهاید احتمالا می خواهید بدانید این خط های مزاحم از کجا و کی سر و کله شان پیدا شده و چطور می شود از شر آن ها خلاص شد!
این خطوط که در اصطلاح پزشکی «تلانژکتازی» (Telangiectasia) و در میان مردم به واریس صورت یا مویرگ های شکسته شناخته می شوند، چیزی فراتر از یک دغدغه ساده برای زیبایی هستند. برای بسیاری، این رگ ها نماد پیری زودرس یا خستگی مفرط تلقی می شوند و ممکن است حتی با سنگین ترین کرم پودرهای گریم یا آرایش نیز به سختی پوشانده شوند.
اما نکته مهم این است که پوست صورت شما در حال ارسال پیامی به شما می باشد. این رگ ها ممکن است نشان دهنده نازک شدن لایه درم، آسیب های انباشته شده محیطی و یا حتی تغییرات داخلی بدن باشند.
در ادامه این مطلب، ما لایه های پنهان این عارضه را کالبدشکافی می کنیم تا نه تنها آن ها را درمان کنید بلکه از بازگشت مجددشان جلوگیری نمایید.
علت واریس صورت چیست؟
برخلاف واریس پا که ناشی از نارسایی دریچه های لانه کبوتری و ضعف دیواره وریدی است، واریس صورت مکانیزم کاملاً متفاوتی دارد.
بسیاری از مراجعین گمان می کنند واریس صورت صرفاً یک اتفاق تصادفی یا ارثی است اما حقیقت این است که ترکیبی از عوامل محیطی، رفتاری و بیولوژیکی در این پدیده نقش دارند. در ادامه تمامی دلایل علمی را بررسی می کنیم:
۱. استرس مکانیکی و میکروتروما
پوست صورت برخلاف سایر نقاط بدن، مویرگ هایی دارد که بسیار به سطح نزدیک هستند.
اشتباه در روتین پوستی: استفاده از اسکراب های فیزیکی حاوی ذرات درشت (مثل هسته زردآلو) یا براش های شستشوی برقی با دور بالا، لرزش و فشار شدیدی به دیواره مویرگ ها وارد می کند.
عادات روزمره: فشار دادن جوش ها، ماساژهای تهاجمی صورت (بدون روغن روان کننده) و حتی خوابیدن طولانی مدت به یک سمت صورت که باعث فشار مداوم بر مویرگ های یک ناحیه می شود، می تواند باعث کشیدگی دائمی دیواره عروق شود.
۲. شوک حرارتی و نوسانات دمایی
مویرگ ها مانند یک کش پلاستیکی هستند؛ اگر بیش از حد کشیده شوند دیگر به حالت اول بازنمی گردند.
آب داغ: شستن صورت با آب داغ شاید حس تمیزی بدهد، اما باعث گشاد شدن ناگهانی عروق می شود.
محیط های گرم: افرادی که در محیط های بسیار گرم مثل آشپزخانه های صنعتی یا زیر نور آفتاب کار می کنند یا کسانی که به ورزش هایی مثل یوگای داغ یا سونا علاقه دارند، مداوم در معرض انبساط عروقی هستند که در نهایت منجر به قفل شدن رگ در حالت باز می شود.
۳. سبک زندگی و رژیم غذایی
مواد شیمیایی موجود در برخی خوراکی ها مستقیماً بر عضلات صاف دیواره رگ ها اثر می گذارند.
الکل: الکل یک «گشادکننده عروق» قوی است. مصرف مداوم آن باعث می شود ماهیچه هایی که باید رگ را منقبض نگه دارند، دچار فلج موقت شوند و به مرور زمان قرمزی صورت دائمی شود که به نام گونه های الکلیسم نیز شناخته می شود.
ادویه های تند: کپسایسین موجود در فلفل باعث تحریک گیرنده های حرارتی بدن می شود. بدن برای خنک کردن خود، خون را به سطح پوست می فرستد که باعث تشدید واریس صورت می شود.
کافئین بیش از حد: در برخی افراد، دوز بالای کافئین می تواند باعث نوسان در قطر عروق شود.
پیشنهاد مطالعه: برای درمان واریس پا چه بخوریم؟
۴. تغییرات بیولوژیک و هورمونی
تغییرات هورمونی: هورمون استروژن اثر شل کنندگی بر دیواره عروق دارد. به همین دلیل زنان در دوران بارداری، یائسگی یا هنگام مصرف قرص های ضدبارداری، بیشتر شاهد ظهور رگ های عنکبوتی هستند.
فرسایش کلاژن: کلاژن مانند یک داربست محکم دور مویرگ را گرفته است. با افزایش سن به ویژه بعد از ۳۰ سالگی و تخریب کلاژن توسط اشعه UV، این داربست فرو می ریزد و مویرگ ها که حالا بدون محافظ هستند، زیر پوست پهن و نمایان می شوند.
۵. مصرف داروهای استروئیدی
یکی از دلایل بسیار مهم، مصرف طولانی مدت پمادهای کورتون (مثل بتامتازون یا هیدروکورتیزون) برای حساسیت های پوستی است. استروئیدها باعث نازک شدن لایه اپیدرم و درم پوست می شوند و عروق زیرین را مثل یک نقشه شفاف جلوی چشم می آورند.
۶. فاکتور ژنتیک و وراثت
اگر والدین شما دچار واریس پا یا صورت هستند، احتمال اینکه دیواره عروق شما به طور مادرزادی ضعیف تر باشد بسیار زیاد است. ژنتیک تعیین می کند که پوست شما چقدر در برابر آسیب های محیطی مقاوم است.
۷. عطسه های مزمن و فشار داخلی
افرادی که دچار آلرژی های شدید فصلی یا سینوزیت مزمن هستند، به دلیل فشارهای مکرری که هنگام عطسه یا فین کردن به عروق ظریف اطراف بینی وارد می شود، بیش از دیگران در این ناحیه دچار پارگی مویرگ می شوند.
تفاوت واریس صورت با بیماری روزاسه
یکی از بیماری هایی که ممکن است با واریس صورت اشتباه گرفته شود روزاسه است. در مورد تفاوت این دو بیماری به موارد زیر توجه کنید:
رگ های عنکبوتی: خطوط مجزا، مشخص و بدون التهاب عمومی پوست هستند.
روزاسه: علاوه بر رگ های نمایان، فرد دچار قرمزی منتشر، جوش های ریز و گاهی سوزش پوست می شود. تشخیص نادرست باعث می شود فرد از درمان های اشتباه استفاده کند که ممکن است وضعیت روزاسه را وخیم تر کند.
در واقع برای تشخیص دقیق تر باید به پزشک مراجعه کنید و هر رگ نمایان در صورت را واریس تلقی نکنید.
واریس و مویرگ های اطراف بینی
این ناحیه شایع ترین نقطه برای مراجعات درمانی است. رگ های این بخش معمولاً در کناره های پره بینی و روی پل بینی ظاهر می شوند.
علل:
تخلیه تهاجمی: فشار فیزیکی برای خارج کردن جوش های سرسیاه بینی یکی از عوامل اصلی پارگی مویرگ های این ناحیه است.
آلرژی مزمن: عطسه های مکرر و دستمال کشیدن مداوم بینی باعث ایجاد استرس مکانیکی روی عروق ظریف می شود.
تغییرات دمایی: بینی به دلیل برجسته بودن، بیشترین برخورد را با سرما و گرمای محیط دارد.
نکته درمانی: رگ های پره بینی به دلیل عمق بیشتر و جریان خون قوی تر، معمولاً به لیزر Nd:YAG بهتر از PDL پاسخ می دهند که در ادامه به تفاوت این دو درمان لیزری می پردازیم. گاهی ممکن است بعد از درمان، جای رگ ها به صورت موقت کمی تیره شود که بخشی از فرآیند بهبودی است.
واریس و رگ های زیر چشم
این رگ ها با «مویرگ های عنکبوتی» متفاوت اند؛ آن ها معمولاً قطورتر، به رنگ آبی یا بنفش و در عمق بیشتری هستند.
علل:
نازک شدن درم: پوست زیر چشم نازک ترین پوست بدن است. با کاهش کلاژن در اثر سن، وریدهای زیرین که وظیفه تخلیه خون را دارند، نمایان می شوند.
ژنتیک: در برخی افراد، ساختار عروقی زیر چشم به طور مادرزادی سطحی تر است.
تمایز تشخیصی: این رگ ها نباید با «تیرگی ناشی از پیگمنت» اشتباه گرفته شوند. اگر با کشیدن پوست، رنگ آن ناحیه ناپدید نشد، یعنی مشکل از پیگمنت است؛ اما اگر رگ به وضوح دیده شد، درمان عروقی نیاز است.
ایمنی درمان: به دلیل نزدیکی به شبکیه، استفاده از شیلد داخلی در هنگام لیزر الزامی است.
رگهای برجسته پیشانی و شقیقه
رگهای این ناحیه معمولاً در مواقع خاص مثل خنده، عصبانیت یا ورزش برجسته می شوند اما در برخی افراد به صورت دائمی نمایان می مانند.
علل:
آتروفی یا تحلیل چربی: با افزایش سن، چربی زیرپوستی شقیقه تحلیل می رود و رگ هایی که روی استخوان قرار دارند، برجسته می شوند.
فشار خون: نوسانات فشار خون می تواند باعث گشاد شدن دائمی این وریدها شود.
هشدار پزشکی: اگر رگ پیشانی با درد در هنگام لمس، سردرد ضربان دار یا تاری دید همراه باشد، نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.
درمان: برای این رگ های قطور، معمولاً از لیزرهای با طول موج بلند استفاده می شود تا انرژی به عمق کافی برسد.
رگ های ناحیه چانه و گونه
این بخش معمولاً به صورت یک شبکه قرمز سراسری دیده می شود و کمتر به صورت رگ های مجزا است.
علت: استفاده طولانی مدت از کرم های کورتون دار که باعث نازکی شدید پوست و نمایان شدن عروق می شود.
درمان: دستگاه IPL برای این ناحیه بسیار موثر است زیرا می تواند وسعت زیادی از قرمزی را در یک جلسه هدف قرار دهد.
انواع لیزر درمانی واریس صورت
اگر درمان واریس شما را به یاد اتاق عمل، بیهوشی یا تزریق های دردناک می اندازد، باید بگوییم پیشرف پزشکی در سال ۲۰۲۶ تمام این کابوس ها را تغییر داده است. امروزه ما از «فوتوتراپی» یا درمان با نور استفاده می کنیم. تصور کنید یک پرتو نور هوشمند، بدون اینکه به سطح پوست شما آسیبی بزند، مستقیماً به سراغ رگ های مزاحم می رود و آن ها را ناپدید می کند.
در ادامه، دو روش اصلی را به زبان ساده معرفی می کنیم:
۱. لیزر PDL؛ درمان هوشمند رگ های واریسی قرمز
این لیزر را مثل یک موشک نقطه زن تصور کنید که فقط به رنگ قرمز حساس است.
چطور کار می کند؟
وقتی نور این لیزر به پوست می تابد، از لایه های پوست عبور کرده و فقط توسط خون قرمز داخل رگ جذب می شود. این کار باعث می شود خون برای لحظهای داغ شود. این گرما دیواره های رگ را مثل دو لایه چسب به هم می چسباند.
نتیجه چه می شود؟
رگ بسته می شود و چون دیگر خونی در آن جریان ندارد، آن خط قرمز آزاردهنده بلافاصله یا پس از چند روز ناپدید می شود.
مناسب برای: مویرگ های ظریف اطراف بینی، قرمزی گونه ها و رگ های خونی که تازه ظاهر شدهاند.
۲. لیزر Nd:YAG؛ درمان عمیق برای رگ های بنفش و آبی
برخی رگ های واریسی کمی لجبازتر هستند؛ آن ها در لایههای عمیق تر پوست جا خوش کردهاند و معمولاً ضخیم تر و به رنگ بنفش یا آبی دیده می شوند مثل رگ های شقیقه یا زیر چشم. اینجا جایی است که لیزر PDL نمی تواند نفوذ کند، بنابراین نوبت به Nd:YAG می رسد.
چطور کار می کند؟
این لیزر توان نفوذ بسیار بالایی دارد. Nd:YAG به عمق پوست نفوذ می کند تا رگ های قطورتر را هدف قرار دهد. این دستگاه انرژی را به شکلی آزاد می کند که حتی رگ های آبی و بنفش که هموگلوبین کمتری دارند هم تحت تاثیر قرار بگیرند.
نتیجه چه می شود؟
این رگ های عمیق که باعث می شدند چهره شما خسته یا پیر به نظر برسد، به تدریج توسط بدن جذب شده و از بین می روند.
مناسب برای: رگ های نمایان پیشانی، وریدهای آبی زیر چشم و رگ های ضخیمتر ناحیه بینی.
کدام درمان لیزر برای واریس صورت مناسب است؟
این که از کدام نوع لیزر استفاده شود دقیقا بستگی به رنگ و عمق رگ شما دارد. اگر رگ های شما مثل یک تارعنکبوت قرمز و ظریف هستند، PDL انتخاب اول است. اما اگر رگ ها تیره، متمایل به آبی و برجسته تر هستند، Nd:YAG معجزه می کند.
در بسیاری از کلینیک های پیشرفته، پزشک ممکن است از ترکیب هر دو دستگاه در یک جلسه استفاده کند تا بهترین نتیجه را برای تمام نواحی صورت شما بگیرد.
این دستگاه های لیزر مجهز به سیستم های خنک کننده بسیار قوی هستند. یعنی دقیقاً در لحظهای که لیزر شلیک می شود، یک اسپری خنک کننده پوست شما را لمس می کند و عملاً هیچ دردی احساس نمی کنید و فقط لرزش بسیار خفیفی حس می کنید و بنابراین ترسی از درد نداشته باشید.
مراقبت های بعد از لیزر و پیشگیری از واریس صورت
مسلما حذف رگ های واریسی صورت پایان کار نیست. برای اینکه دوباره دچار این مشکل نشوید:
ضدآفتاب فیزیکی: استفاده از ضدآفتاب های حاوی روی یا تیتانیوم که اشعه را منعکس می کنند، برای پوست های حساس و مستعد واریس الزامی است.
شستشوی هوشمند: هرگز از آب داغ برای صورت استفاده نکنید. آب باید دمایی مشابه دمای اتاق داشته باشد.
محصولات ضد التهاب: استفاده از سرم های حاوی «نیاسینامید» و «آرنیکا» می تواند سد دفاعی پوست را تقویت کرده و قرمزی را کنترل کند.
رژیم غذایی و مکمل های مفید برای واریس صورت
تقویت دیواره عروق از درون به اندازه درمان های بیرونی مهم است.
ویتامین K2: این ویتامین به هدایت کلسیم به استخوان ها کمک کرده و از رسوب آن در دیواره عروق جلوگیری می کند که منجر به انعطاف پذیری بیشتر رگ ها می شود.
بیوفلاونوئیدها: این ترکیبات که در پوست مرکبات و گندم سیاه یافت می شوند، به طرز شگفت آوری باعث تقویت دیواره مویرگ های ضعیف می شوند.
عصاره هسته انگور: یک آنتی اکسیدان فوقالعاده قوی که از تخریب کلاژن و الاستین در اطراف رگ ها جلوگیری می کند.
روتین پوستی مخصوص پوست های مستعد واریس صورت
اگر پوست شما مستعد ترکیدن مویرگ است باید هنگام خرید محصولات مراقبتی خود به ترکیبات آن دقت کنید:
ترکیبات مفید: آرنیکا، عصاره شاه بلوط هندی، نیاسینامید و ویتامین C.
ترکیبات ممنوعه: لایه بردارهای فیزیکی زبر، غلظت های بالای رتینول، و تونرهای حاوی الکل زیاد که باعث خشکی و نازکی پوست می شوند.
تاثیر روانی و اجتماعی واریس صورت
بسیاری از کسانی که با مویرگ های عنکبوتی یا واریس صورت دست و پنجه نرم می کنند، در یک چرخه تکراری استفاده روزانه از کانسیلرهای غلیظ و کرم پودرها برای پنهان کردن رگ های رنگی و واریسی صورت گیر کرده اند. این پوشانندگی سنگین نه تنها مانع تنفس پوست می شود بلکه در طولانی مدت می تواند باعث خشکی و پیری زودرس شود.
علاوه بر این بسیاری از افراد که مبتلا به واریس صورت می شوند، در ارتباطات اجتماعی خود مدام نگران چهره خود هستند و ممکن است دچار کاهش عزت نفس یا اضطراب شوند.
درمان این رگ ها به شما این امکان را می دهد که با کمترین آرایش و یا حتی با چهرهای کاملاً طبیعی و بدون آرایش، با اطمینان خاطر در جامعه حضور پیدا کنید.
جمع بندی
واریس صورت یک مشکل قابل حل می باشد. با ترکیبی از تکنولوژی های نوین کلینیکی مثل لیزر، اصلاح سبک زندگی و تقویت داخلی، می توانید پوستی شفاف و یکدست داشته باشید.
پرسش های متداول
۱. آیا استفاده از یخ برای بستن رگ های صورت مفید است؟
خیر! برعکس تصور عمومی، یخ زدن مستقیم پوست باعث شوک حرارتی و انقباض شدید عروق می شود که در درازمدت می تواند دیواره مویرگ را ضعیف تر کرده و باعث پارگی بیشتر شود. از آب ولرم رو به خنک استفاده کنید.
۲. چند جلسه لیزر برای ناپدید شدن کامل رگ های واریسی نیاز است؟
بسته به تراکم رگ ها، معمولاً بین ۲ تا ۴ جلسه با فواصل یک ماهه نیاز است. رگ های کوچک معمولاً در همان جلسه اول محو می شوند.
۳. آیا کرم های ضد واریس واقعاً تاثیر دارند؟
کرم های حاوی ویتامین K و ترکیبات تسکین دهنده می توانند قرمزی رگ ها را کاهش دهند و از پیشرفت آن جلوگیری کنند اما هیچ کرمی قادر نیست رگی که دیوارهاش به طور کامل گشاد شده را دوباره منقبض و ناپدید کند. درمان قطعی فقط با لیزر یا RF امکان پذیر است.
۴. آیا درمان واریس صورت در تابستان ممنوع است؟
ممنوع نیست، اما به دلیل حساسیت پوست به نور خورشید بعد از لیزر، باید مراقبت های زیادی برای استفاده از ضدآفتاب و دوری از نور مستقیم داشته باشید. پاییز و زمستان بهترین زمان برای این درمان هستند.