چه چیزهایی واریس را بدتر می کنند؟۸ عامل مهم+راهکارها
درمان های کلینیکی و داروها تنها نیمی از مسیر بهبود هستند؛ نیمه دیگر و پنهان ماجرا، سبک زندگی و کارهای به ظاهر بی خطری است که هر روز به صورت ناخودآگاه انجام می دهید.
درمان های کلینیکی و داروها تنها نیمی از مسیر بهبود هستند؛ نیمه دیگر و پنهان ماجرا، سبک زندگی و کارهای به ظاهر بی خطری است که هر روز به صورت ناخودآگاه انجام می دهید.
- رفتارهای حرکتی اشتباه و مضر برای واریس
- آیا واریس ارثی و ژنتیکی است؟
- گرما؛ گشادکننده سیاهرگها
- بیماری هایی که می توانند واریس را بدتر کنند
- تغییرات هورمونی و تداخلات دارویی؛ شل کننده های رگها
- رژیم غذایی و سبک زندگی مضر برای واریس
- استایل و پوشش؛ مد به قیمت نارسایی رگها
- اشتباهات ورزشی؛ بدنسازی چطور رگهای پا را واریسی می کند؟
بسیاری از افرادی که به بیماری واریس یا نارسایی وریدی مبتلا هستند، ممکن است این سوال ناامیدکننده را از خود بپرسند که: «چرا با وجود اینکه داروهایم را مصرف می کنم یا جوراب واریس می پوشم، واریس پایم بدتر می شود؟»
این مشکل گریبان گیر بیماران زیادی است. حقیقت این است که درمانهای کلینیکی و داروها تنها نیمی از مسیر بهبود هستند؛ نیمه دیگر و پنهان ماجرا، سبک زندگی و کارهای به ظاهر بی خطری است که هر روز به صورت ناخودآگاه انجام می دهید.
واریس یک بیماری عروقی و مربوط به سیاهرگ هاست که در آن دریچه های درون سیاهرگها کارایی خود را از دست می دهند. در این حالت، خون به جای حرکت به سمت بالا و قلب، به دلیل نیروی جاذبه در ساق پا رسوب می کند.
هر رفتار، حالت بدنی یا حتی بیماری پنهانی که فشار داخل این عروق را بالا ببرد، تخریب این دریچهها را سرعت می بخشد. در این راهنمای جامع، قرار است دشمنان پنهان سیاهرگهای شما را مشخص کنیم؛ از کارهای روزمره حرکتی و اشتباهات ورزشی در بدنسازی گرفته تا ریشه های عمیق ژنتیکی و بیماری های خاصی که بیصدا رگهای پای شما را نابود می کنند.
رفتارهای حرکتی اشتباه و مضر برای واریس
سیستم گردش خون سیاهرگی در پاهای انسان، برخلاف سرخرگها، مجهز به پمپ قدرتمندی مثل قلب نیست که خون را با فشار به حرکت درآورد. سیاهرگهای پا برای بالا فرستادن خون به یک سیستم کمکی حیاتی به نام «پمپ عضلانی ساق پا» وابسته هستند.
هر زمان که شما راه می روید، عضلات ساق پا منقبض شده، سیاهرگها را فشرده می کنند و خون را مثل یک سرنگ به سمت بالا شلیک می کنند؛ در همین حال، دریچههای لانه کبوتری واقع در سیاهرگ ها بسته می شوند تا خون دوباره به عقب برنگردد.
یکی از دشمنان سیستم وریدی عدم فعالیت و بی حرکتی است.
الف) ایستادن طولانی مدت
ایستادن ثابت و طولانی مدت در یک نقطه در مشاغلی مانند تدریس، آرایشگری، جراحی یا نانوایی، خطرناک ترین حالت برای عروق پا است. وقتی ساعت ها بدون حرکت میایستید، پمپ عضلانی ساق پا کاملاً خاموش است. از طرف دیگر، جاذبه زمین خون را به سمت پایین می کشد.
این ترکیب باعث می شود حجم عظیمی از خون در سیاهرگهای پایینی ساق و مچ پا تجمع یابد. به مرور زمان، فشار هیدروستاتیک خون داخل رگ به شدت بالا رفته و دیواره سیاهرگها را گشاد می کند.
با گشاد شدن رگ، لبه های دریچه های لانه کبوتری دیگر به یکدیگر نمی رسند و نارسایی دایمی عروق رخ می دهد که علائم آن را به صورت ورم شدید مچ پا، درد و سنگینی پا در پایان روز حس می کنید.
ب) نشستن طولانی مدت و پشت میزنشینی
خیلی از کارمندان تصور می کنند چون تمام روز روی صندلی نشستهاند و فشاری روی پایشان نیست، از واریس در امان هستند؛ اما این یک باور کاملاً غلط است.
نشستن طولانیمدت پشت میز به دو دلیل عمده واریس را بدتر می کند:
۱. در حالت نشسته، عضلات ساق پا هیچ انقباضی ندارند و پمپ وریدی کاملاً متوقف است.
۲. خم شدن زانوها و لگن در زاویه ۹۰ درجه، یک نوع تاخوردگی مکانیکی در مسیر سیاهرگهای اصلی پشت زانو و کشاله ران ایجاد میکند. این تاخوردگی مقاومت مسیر جریان خون را بالا می برد و بازگشت خون به قلب را به شدت کند می کند. خون پشت این گره های حرکتی تجمع کرده و رگهای سطحی را برجسته تر می کند.
بیشتر بخوانید: مشاغلی که باعث واریس پا می شوند.
ج) عادت غلط انداختن پا روی پا
یکی از حالت های بسیار محبوب اما فوقالعاده آسیب رسان هنگام نشستن، انداختن یک پا روی پای دیگر است. وقتی پای خود را روی پای دیگر میاندازید، وزن و استخوان پای بالایی مستقیماً روی مسیر سیاهرگهای سطحی و عمقی پای زیرین قرار می گیرد و به آن ها فشار فیزیکی وارد میکند.
این فشار مکانیکی دقیقاً مثل یک سد مجرای داخلی رگ را تنگ یا مسدود می کند. خون که پشت این سد فیزیکی گیر کرده است، راهی جز فشار آوردن به دیواره رگهای مجاور و مویرگهای ظریف پوست ندارد. نتیجه این عادت به ظاهر ساده، افزایش تصاعدی مویرگ های بنفش و واریس عنکبوتی در بخش بیرونی و داخلی زانوها و ساق پا است.
راهکارهای نجات بخش رگ ها در محیط کار
برای خنثی کردن اثرات تخریبی سکون در محیط کار؛ کافی است این سه قانون طلایی را به کار بگیرید:
تکنیک پدال زدن با مچ پا: هر زمان که پشت میز نشستهاید یا مجبور به ایستادن ثابت هستید، مچ پاهای خود را متناوباً به سمت بالا و پایین حرکت دهید. این کار به صورت مصنوعی عضلات ساق پا را منقبض کرده و خون را تخلیه می کند.
قانون ۵۰/۵: به ازای هر ۵۰ دقیقه نشستن یا ایستادن، ۵ دقیقه راه بروید، پاهایتان را تکان دهید یا چند بار روی پنجه پا بلند شوید تا جریان خون دوباره زنده شود.
استفاده از زیرپایی شیب دار: کارمندان حتماً باید از زیرپاییهای زاویه دار استفاده کنند تا مچ پا در وضعیت خنثی قرار نگیرد و جریان خون راحت تر از مچ به سمت زانو حرکت کند.
آیا واریس ارثی و ژنتیکی است؟
بله؛ واریس صرفاً محصول ایستادن زیاد یا رفتارهای حرکتی اشتباه نیست؛ در بسیاری از مواقع، این بیماری ریشه در کدهای ژنتیکی فرد و بیماریهای داخلی پنهانی دارد که فشار سیستمیک عروق را بالا می برند.
مهم ترین پیشبینی کننده ابتلا و تشدید واریس، ژنتیک است. در بدن این افراد، دیواره سیاهرگها به صورت مادرزادی شل تر و با کیفیت پایین تری ساخته شده است.
در نتیجه، رگهای این افراد با کوچکترین فشار روزمره، زودتر از بقیه کش می آیند، گشاد می شوند و دیگر به حالت اول برنمی گردند. اگر در خانواده شما (مادر، پدر یا مادربزرگ) سابقه رگهای طنابی وجود دارد، یعنی پاهای شما از نظر ژنتیکی مستعدتر هستند و باید دوبرابر بقیه مراقب باشید.
گرما؛ گشادکننده سیاهرگها
بسیاری از بیماران مبتلا به واریس تصور می کنند گرما به دلیل شل کردن عضلات، می تواند دردهای عروقی پا را هم تسکین دهد؛ اما در علم فلبولوژی (وریدشناسی)، گرما یک عامل مخرب برای رگهای نارسا و واریسی شناخته می شود.
برای درک این موضوع باید با مکانیسم «گشاد شدن رگها» در اثر دما آشنا شویم. بدن انسان به گونهای طراحی شده است که وقتی در معرض گرما قرار میگیرد، دریچه رگهای سطحی را گشاد می کند تا خون بیشتری به پوست برسد و از طریق تعریق، بدن خنک شود. این فرآیند طبیعی در رگهای سالم بی خطر است اما در سیاهرگهای واریسی که دیوارهای شل و دریچه هایی خراب دارند، یک فاجعه به شمار می رود.
الف) خطرات جکوزی، سونای گرم و حمام با آب داغ برای پا
وقتی پاهای خود را در جکوزی داغ یا وان آب گرم قرار می دهید یا ساعتها زیر دوش آب داغ می مانید، گرما مستقیماً روی بافت عضلانی دیواره سیاهرگهای پا اثر می گذارد و آن ها را بیش از حد منبسط و گشاد می کند.
با گشادتر شدن قطر رگ، دریچههای لانه کبوتری که وظیفه ممانعت از برگشت خون را دارند از هم فاصله می گیرند. در نتیجه، خون با حجم و فشار بسیار بیشتری به سمت پایین سقوط می کند و در مچ و ساق پا جمع می شود. به همین دلیل است که دقیقاً بعد از یک حمام داغ، رگهای طنابی پا برجسته تر، تیره رنگ تر و سوزناک و دردناک می شوند.
ب) آفتاب گرفتن های طولانی مدت در تابستان
کاهش کلاژن و الاستین دیواره عروق زیر تابش مستقیم نور خورشید شدت می گیرد. اشعه فرابنفش (UV) در کنار حرارت بالای آفتاب گرفتن، بافت پیوندی پوست و دیواره مویرگهای سطحی را تضعیف می کند. این اتفاق نه تنها واریس های طنابی را بدتر می کند بلکه باعث پدیدار شدن تودههای بزرگی از مویرگهای بنفش و قرمز عنکبوتی در سطح ران و ساق پا می شود.
راهکار عملی: بهترین کاری که می توانید در پایان یک روز کاری شلوغ برای پاهایتان انجام دهید، گرفتن دوش آب سرد روی ساق و مچ پاها به مدت ۳ تا ۵ دقیقه است. آب سرد دیواره شل شده سیاهرگها را منقبض کرده، قطر رگ را کاهش می دهد و خون تجمع یافته را به سمت بالا هدایت می کند. این کار به سرعت حس سنگینی، داغی و بی قراری شبانه پا را کاهش می دهد.
بیماری هایی که می توانند واریس را بدتر کنند
از جمله بیماری هایی که می توانند زمینه ساز واریس باشند یا آن را شدیدتر کنند عبارتند از:
الف) سرفه مزمن (بیماریهای ریوی و آسم)
سرفه های مداوم و طولانیمدت، فشار داخل محفظه شکم را به شدت و به صورت ضربهای بالا می برند. این تکانهای ناگهانی و مکرر شکمی، مسیر رگهای بزرگ لگن را به طور موقت مسدود کرده و خون را با فشار زیادی به سمت سیاهرگهای پا برگشت می دهد. این فشار مکرر به مرور زمان باعث کشیدگی دیواره عروق پا و تخریب سریع تر دریچههای لانه کبوتری می شود.
ب) ارتباط پنهان یبوست مزمن و سندرم روده تحریک پذیر (IBS) با واریس
شاید در نگاه اول هیچ ارتباطی بین روده و رگهای پا به نظر نرسد اما از نظر آناتومی پزشکی، این دو سیستم به شدت به هم متصل هستند. افرادی که دچار یبوست مزمن هستند، در طول هفته بارها مجبور به زور زدن های طولانیمدت هنگام دفع می شوند.
این زور زدن، فشار داخل محفظه شکم را بالا می برد. این فشار مستقیم روی وریدهای بزرگ داخل لگن وارد می شود. سیاهرگهای لگن که تحت فشار قرار می گیرند، مسیر بازگشت خون از پاها را مسدود می کنند؛ در نتیجه، خون در وریدهای پا پس زده می شود و رگهای واریسی ساق پا تحت این فشار ناگهانی و شدید، واریسی می شوند.
ج) سابقه لخته شدن خون (سندرم پس از ترومبوز)
اگر فردی در گذشته به هر دلیلی دچار لخته شدن خون در رگهای عمقی پا (DVT یا ترومبوز ورید عمقی) شده باشد، حتی پس از حل شدن لخته، تخریب بزرگی در سیستم عروقی او باقی می ماند. لخته خون مانند یک غلتک سنگین، دریچههای ظریف لانه کبوتری داخل رگهای عمقی را له و نابود می کند.
این دریچهها دیگر بازسازی نمی شوند. به این وضعیت آسیب دایمی عروقی، سندرم پس از ترومبوز (PTS) می گویند. در این حالت، سیستم وریدی عمقی دیگر کارایی ندارد و بارِ تخلیه خون کل پا به ناچار روی دوش سیاهرگهای سطحی میافتد. این حجم عظیم خون، رگهای سطحی را به سرعت گشاد، برجسته و مارپیچی می کند که درمان این نوع واریس ها به مراتب پیچیده تر است.
د) سندرم احتقان لگن در زنان
این بیماری خاص که در واقع همان واریس داخل شکم، رحم و تخمدان ها است، یکی از عوامل اصلی تشدید واریس پا در بانوان است. رگهای گشاد شده و پرخون لگنی، مانند یک مخزن خون سنگین روی وریدهای ران پا فشار می آورند و مانع تخلیه خون پاها می شوند؛ این امر باعث می شود ورم و درد پا در این دسته از زنان، به ویژه در دوران قاعدگی به اوج خود برسد.
تغییرات هورمونی و تداخلات دارویی؛ شل کننده های رگها
هورمون های بدن، به ویژه هورمون های زنانه، در انقباض و انبساط عروق تاثیر دارند. نوسانات این هورمون ها یا ورود نسخه های شیمیایی آن ها به بدن از طریق داروها، سبب وخیم تر شدن نارسایی وریدی می شود.
الف) نقش مخرب هورمون پروژسترون و دوران یائسگی
هورمون پروژسترون یک شل کننده طبیعی بافت های عضلانی در بدن است. یکی از بافت هایی که به شدت به پروژسترون واکنش نشان می دهد، لایه عضلانی دیواره سیاهرگها است.
افزایش این هورمون چه در چرخه های قاعدگی و چه در دوران بارداری دایماً دیواره عروق را شل و منبسط نگه می دارد. از سوی دیگر، با فرارسیدن دوران یائسگی، افت شدید و ناگهانی هورمون استروژن رخ می دهد. استروژن عامل اصلی حفظ کلاژن پوست و عروق است؛ با افت آن، سیاهرگها به سرعت خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و حتی بدون وجود فاکتورهای حرکتی، رگها گشاد و واریسی می شوند.
ب) قرص های ضدبارداری و هورمون درمانی
مصرف خودسرانه یا طولانی مدت قرص های پیشگیری از بارداری که حاوی دوزهای ترکیبی استروژن و پروژسترون هستند، یکی از دلایل اصلی سرعت گرفتن بیماری واریس در زنان جوان است. این داروها با تقلید شرایط هورمونی خاص، دایماً دیواره سیاهرگها را در حالت اتساع و شلی قرار می دهند. همچنین، این قرص ها فاکتورهای انعقادی خون را دستکاری کرده و ریسک ایجاد لخته خون سطحی و عمیق را در رگهای واریسی بالا می برند.
ج) داروهای کورتونی (کورتیکواستروئیدها)
مصرف طولانیمدت داروهای کورتونی مانند پردنیزولون، دگزامتازون یا بتامتازون برای بیماری های خودایمنی یا التهابی، ساختار بافت همبند بدن را تضعیف می کند. کورتون ها با متوقف کردن تولید کلاژن، دیواره سیاهرگها را نازک و آسیبپذیر می کنند به طوری که رگها تحت کمترین فشار، دچار کشیدگی شده و دیواره آن ها پاره یا گشاد می شود.
رژیم غذایی و سبک زندگی مضر برای واریس
بسیاری از بیماران تصور می کنند تغذیه هیچ ارتباط ملموسی با رگهای پا ندارد؛ اما بر اساس تحقیقات کلینیکهای معتبر عروق، مواد غذایی که روزانه مصرف می کنید مستقیماً روی حجم خون، میزان التهاب دیواره سیاهرگها و فشار داخلی سیستم وریدی اثر می گذارند. سبک زندگی مدرن مملو از فاکتورهایی است که مانند یک بمب ساعتی، سرعت تخریب دریچههای لانه کبوتری را چند برابر می کنند.
الف) نمک زیاد (سدیم) و فاجعه احتباس مایعات
نمک یا همان کلرید سدیم، سبب تشدید ورم و درد پاهای واریسی می شود. وقتی مواد غذایی شور، کنسروها، فست فودها و تنقلات حاوی سدیم بالا مصرف می کنید، غلظت سدیم در خون بالا می رود. بدن برای متعادل کردن این غلظت، آب را درون بافتها و رگها حبس می کند.
این احتباس مایعات، حجم کل خون در گردش بدن را افزایش می دهد. حجم خونِ بیشتر یعنی فشار بالاتر درون سیاهرگهای پا. سیاهرگهایی که پیش از این ضعیف شدهاند، زیر بار این حجم اضافه خون، کشیده و گشادتر می شوند و علائم بیماری به صورت درد سنگین و ورم شدید مچ پا در پایان روز خود را نشان می دهد.
ب) کربوهیدراتهای تصفیهشده و شکر؛ کاتالیزورهای التهاب عروق
شکر سفید، شیرینیجات، نان های بدون سبوس مانند نان لواش و فانتزی و برنج سفید، همگی جزو کربوهیدراتهای تصفیه شده هستند. مصرف این مواد باعث جهش ناگهانی انسولین و قند خون می شود. قند خون بالا منجر به التهاب مزمن در لایه داخلی رگها می شود.
وقتی دیواره داخلی سیاهرگها ملتهب و ضعیف شود، خاصیت ارتجاعی خود را از دست می دهد. علاوه بر این، مصرف مفرط شکر با اختلال در جذب ویتامین C (که ماده اولیه ساخت کلاژن است)، بازسازی دیواره عروق را متوقف می کند.
ج) کمبود شدید فیبر و رابطه آن با سلامت رگ ها
یک رژیم غذایی فاقد سبزیجات، میوهها و غلات کامل، به معنای کمبود شدید فیبر در بدن است. فیبر وظیفه تنظیم حرکات روده را بر عهده دارد. کمبود آن مستقیماً منجر به یبوست مزمن و سفت شدن مدفوع می شود.
همانطور که در بخش بیماری ها اشاره شد، یبوست یعنی نیاز به زور زدن های مداوم و طولانی در دستشویی. این زور زدن ها فشار داخل شکمی را بالا برد و خون را در سیاهرگهای پا پس می زند و رگهای واریسی سطحی را طنابی و برجسته می کند.
د) مصرف سیگار و دخانیات
نیکوتین و مواد شیمیایی موجود در دود سیگار، غشای داخلی رگها را ملتهب کرده و با تخریب کلاژن، دیواره سیاهرگها را ضعیف می کنند. از طرف دیگر، سیگار باعث غلیظ شدن خون و تضعیف جریان آن می شود که این امر رسوب خون در ساق پا را سرعت می دهد. این ترکیب خطرناک نه تنها رگهای واریسی را بدتر می کند بلکه خطر ابتلا به لختههای خونی خطرناک عمیق (DVT) را چندین برابر بالا می برد.
استایل و پوشش؛ مد به قیمت نارسایی رگها
پوشاک و اکسسوری هایی که به عنوان استایل روزمره، فرم اداری یا برای زیبایی انتخاب می کنید، در صورت استاندارد نبودن می توانند مثل یک سد فیزیکی، سیستم گردش خون سیاهرگی پا را فلج کنند.
الف) کفشهای پاشنه بلند؛ متوقف کننده پمپ عروقی ساق پا
کفش های پاشنه بلند یکی از عوامل مکانیکی در تشدید واریس زنان هستند. همان طور که پیشتر توضیح دادیم، خون سیاهرگهای پا برای حرکت به سمت بالا به انقباض و استراحت مداوم عضلات ساق پا نیاز دارد.
وقتی کفش پاشنه بلند می پوشید، مچ پای شما در یک وضعیت رو به پایین ثابت می شود. در این حالت، عضله ساق پا همیشه در حالت انقباض نیمهکاره باقی می ماند و دیگر نمی تواند حرکت پمپاژ کامل یعنی انقباض و رهاسازی را انجام دهد. در نتیجه، خون در پایین ترین نقطه پا یعنی ساق و مچ پا جمع شده و دریچهها را تخریب می کند. هر چقدر پاشنه کفش بلندتر و نازکتر باشد، این فلج عضلانی شدیدتر رخ می دهد.
مطالعه بیشتر: کفش مناسب واریس پا
ب) لباس های خیلی تنگ و گن های لاغری سد وریدها
شلوارهای جین بسیار تنگ، جوراب شلواری های فشرده غیرطبی، کمربندهای محکم و به ویژه گن های لاغری شکم و پهلو، دشمنان فیزیکی سیاهرگها هستند. این پوشش های تنگ، فشار موضعی شدیدی بر نواحی کلیدی عبور عروق یعنی کشاله ران و محفظه شکمی وارد می کنند.
سیاهرگی که وظیفه دارد خون را از مچ پا به سمت بالا بیاورد، در ناحیه ران یا شکم با این سد مواجه می شود. خون پشت این سدهای لباس گیر افتاده و راهی جز فشار آوردن به دیواره رگ های پایینی و ایجاد رگ های برجسته طنابی و عروق عنکبوتی ندارد.
استایل مناسب سلامت وریدی
کفش استاندارد: بهترین کفش برای بیماران واریسی، کفشی با پاشنه پهن و ارتفاع بین ۲ تا ۳ سانتیمتر است. کفش های کاملاً تخت و بدون پاشنه نیز مانند کفش های خیلی پاشنه بلند برای عروق مضر هستند. پاشنه ۲ الی ۳ سانتی متر بهترین زاویه را برای حداکثر انقباض و کارایی پمپ عضلانی ساق پا ایجاد می کند.
آزادی در پوشش: در محیط های کاری و طولانی مدت، از لباسهای راحت و پارچهای استفاده کنید که هیچگونه خط و فشار فشردگی بر روی پوست شکم، کشاله ران و مچ پای شما باقی نگذارند.
اشتباهات ورزشی؛ بدنسازی چطور رگهای پا را واریسی می کند؟
خیلی از افراد فکر می کنند هر نوع ورزشی برای بدن خوب است اما اگر واریس دارید، بعضی از تمرینات بدنسازی حکم بنزین روی آتش را دارند!
وقتی شما در باشگاه وزنههای سنگین جابهجا می کنید به خصوص تمریناتی مثل اسکات سنگین، پرس پا یا لیفت، ناخودآگاه برای زور زدن نفس خود را درون سینه حبس می کنید. در علم پزشکی به این کار می گویند «مانور والسالوا». حبس کردن نفس در کنار فشار سنگینی وزنه، یک فشار ناگهانی و فوقالعاده شدید داخل شکم شما ایجاد می کند.
حالا تصور کنید خون پاهای شما می خواهد از پایین به سمت بالا بیاید، اما در ناحیه شکم با یک سد محکم از فشار روبرو می شود. نتیجه چه میشود؟
خون با قدرت بسیار زیادی به سمت پایین و داخل پاهایتان عقب می رود. این فشار ناگهانی، دیواره سیاهرگهای ساق پا را به شدت تحت فشار قرار داده و باعث می شود رگها خیلی سریع تر گشاد، طنابی و برجسته شوند.
بدنسازی را تعطیل کنیم؟ خیر، نیازی به رها کردن ورزش نیست؛ فقط باید هوشمندانه تمرین کنید:
نفس بکشید: طلاییترین قانون این است که موقع بلند کردن وزنه هرگز نفس خود را حبس نکنید؛ دقیقاً در مرحلهای که به شما فشار می آید، بازدم انجام دهید (نفس را بیرون فوت کنید).
وزنه ها را تعدیل کنید: به جای وزنه های فوق سنگین با تکرار کم، از وزنههای متوسط با تکرار بیشتر استفاده کنید.
جوراب واریس بپوشید: حتماً هنگام تمرین در باشگاه، جوراب واریس طبی به پا داشته باشید تا از بیرون رگها را نگه دارد و اجازه ندهد فشار وزنه آنها را گشاد کند.
ورزش های مناسب واریس را دریابید: ورزش هایی مثل شنا، پیاده روی روی چمن یا دوچرخه سواری سبک به جای آسیب زدن، مثل یک ماساژور طبیعی پمپ عضلانی ساق پایتان را فعال کرده و خون را به بالا هدایت می کنند.
از ورزش های نامناسب واریس خودداری کنید: اگر واریس دارید، انجام ورزش های پربرخورد پاها به زمین مانند والیبال، بسکتبال و دویدن روی آسفالت به دلیل ضربات شدیدی که به دریچه های رگها وارد می کنند، ممنوع است.
همچنین تمرینات شکمی سنگین مثل کرانچ و پلانک طولانی و رکاب زدن با دنده های بسیار سفت اسپینینگ، فشار داخل شکم را بالا برده و مانع بازگشت خون به قلب می شوند.
مطالعه مقاله بهترین ورزش برای درمان و جلوگیری از واریس پا را جهت اطلاعات بیشتر به شما پیشنهاد می کنیم.
بیماری واریس یا نارسایی وریدی، یک عارضه پیش رونده است. همان طور که در این مقاله بررسی شد، رگهای پا صرفاً تحت تأثیر یک عامل قرار ندارند؛ بلکه ترکیبی از عادات حرکتی اشتباه، رژیم غذایی نامناسب، پوشش غیراستاندارد، اشتباهات ورزشی و بدنسازی در کنار ریشه های عمیق ژنتیکی، تغییرات هورمونی و بیماری های داخلی پنهان مانند یبوست یا سابقه لخته، دست به دست هم می دهند تا دیواره سیاهرگها را گشاد و دریچههای وریدی را نابود کنند.
خبر خوب این است که با اصلاح این رفتارهای روزمره و تغییرات کوچک اما هدفمند در سبک زندگی، می توانید سرعت پیشرفت این بیماری را کاهش دهید، دردها و ورم های شبانه را کنترل کنید و از بروز عوارض خطرناکی همچون تغییر رنگ دایمی پوست پا، زخمهای باز واریسی و لخته شدن خون پیشگیری نمایید.
با این حال، باید بدانید که تغییر سبک زندگی و رفتارهای خودمراقبتی، رگهایی را که پیش از این کاملاً تخریب و طنابی شدهاند، به حالت اول برنمی گرداند. اگر رگهای پای شما برجسته شدهاند، دایماً احساس سنگینی مفرط و داغی در ساق پا دارید و ورم مچ پا امانتان را بریده است، تغییر سبک زندگی دیگر به تنهایی کافی نیست. در این مرحله، تعلل در درمان تخصصی تنها باعث پیشرفت بیماری به مراحل خطرناکتر می شود.
بهترین اقدام در این شرایط، مراجعه به یک کلینیک فوق تخصصی عروق است. پزشک متخصص فلبولوژی در همان جلسه اول با انجام یک تست کاملاً دقیق، سریع و بدون درد به نام سونوگرافی داپلر رنگی عروق پا، نقشه دقیق وریدی و میزان خرابی دریچههای پای شما را مشخص می کند.
امروزه با وجود متدهای مدرن، بدون نیاز به جراحیهای قدیمی، بیهوشی و بستری شدن می توانید در کمتر از یک ساعت با روشهای سرپایی مانند لیزر درونرگی یا اسکلروتراپی، برای همیشه با رگهای طنابی و دردهای کلافهکننده خداحافظی کنید. همین امروز برای سلامت پاهای خود که ستون های بدنتان هستند اقدام کنید و از یک متخصص جراحی عروق وقت مشاوره بگیرید.
سوالات متداول
آیا ماساژ دادن رگهای واریسی وضعیت را بدتر می کند؟
بله؛ ماساژ دادن مستقیم و اعمال فشار مکانیکی شدید بر روی سیاهرگهای برجسته و طنابی پا خطرناک است. سیاهرگهای واریسی دیوارهای بسیار نازک، شل و آسیب پذیر دارند.
فشارهای سنگین دست یا استفاده از دستگاه های ماساژور تفنگی برقی نه تنها می توانند باعث پاره شدن مویرگهای سطحی و ایجاد کبودی های وسیع و التهاب شدید عروقی شوند بلکه ریسک بسیار بزرگی را به همراه دارند: اگر در لایههای عمقی یا سطحی این رگها لخته خون پنهانی وجود داشته باشد، فشار ماساژ باعث کنده شدن این لخته و حرکت آن به سمت قلب و ریه می شود که نتیجه آن آمبولی مرگبار ریه خواهد بود.
برای تسکین درد، به جای ماساژ محکم، پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
آیا پیاده روی واریس را بدتر می کند؟
خیر. برعکس، پیاده روی یکی از بهترین ورزشها برای افراد مبتلا به واریس است. هنگام راه رفتن، عضلات ساق پا مانند یک پمپ عمل کرده و به بازگشت خون به سمت قلب کمک می کنند، بنابراین فشار داخل سیاهرگها کاهش پیدا می کند. فقط اگر درد شدید یا زخم وریدی دارید، بهتر است قبل از شروع برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.