برای درمان واریس پا چه باید کرد؟

اگر مبتلا به واریس پا شده اید و می خواهید بدانید که باید از کجا شروع کنید و بهترین کارهایی که می توانید انجام دهید چه مواردی هستند، مطالعه این مقاله را به شما پیشنهاد می کنیم.

• بیماری واریس پا
• مراحل درمان واریس پا

شاید اگر چند سال پیش در مورد درمان واریس پا می پرسیدید، جواب فقط مراجعه به پزشک و انجام جراحی بود. در گذشته ای که خیلی هم از ما دور نیست و وقتی هنوز تجهیزات و درمان واریس پا به شکل امروز گسترده و راحت نبودند، بسیاری از افرادی که مبتلا به این بیماری می شدند حتی از پرسیدن این سوال از خود واهمه داشتند.

تحمل بیهوشی عمومی، خونریزی‌ های حین عمل، بستری شدن در بیمارستان، نقاهت طولانی‌ مدت و به‌ ویژه باقی ماندن جای زخم‌ های عمیق از جمله چالش‌ هایی بودند که هر کسی حاضر به پذیرش آن‌ ها نبود. این ترس باعث می‌ شد بسیاری از بیماران تا مراحل خطرناک و پیشرفته بیماری درمان جدی و پزشکی انجام ندهند که منجر به عوارض جبران‌ ناپذیری می‌ شد.

اما امروزه به دلیل پیشرفت در فناوری‌های پزشکی و ظهور تکنولوژی‌ های لیزری و رادیوفرکانسی، می‌ توانید به سادگی با این بیماری مقابله کنید. درمان‌ های نوین و کم تهاجمی به‌ صورت سرپایی و بدون نیاز به بستری انجام می‌ شوند که به بیمار اجازه می‌ دهد با صرف زمان کمتر و استرس بسیار ناچیز از شر دردهای مزمن و ظاهر نازیبای رگ‌ ها خلاص شود.

البته انتخاب درمان و مدیریت رگ های واریسی به علائم، شرایط بیمار، هزینه، پتانسیل عوارض ناخوشایند، بازپرداخت بیمه و نظر پزشک بستگی دارد.

بیماری واریس پا

واریس پا یکی از شایع ترین بیماری و نارسایی های وریدی است که به دلیل ضعف و نارسایی در عروق و سیاهرگ های پا و دریچه های واقع در آن ها که معروف به دریچه های لانه کبوتری هستند و جلوی برگشت خون به عقب را می گیرند؛ به وجود می آید.

در واقع این بیماری صرفاً یک مشکل پوستی نیست، بلکه نشان‌ دهنده اختلال در پمپ عضلانی و سیستم بازگشت خون وریدی است. وقتی خون باقی‌ مانده در رگ‌ ها راهی برای رفتن به سمت قلب پیدا نمی‌ کند، دیواره رگ‌ ها به مرور نازک شده و علائمی نظیر سنگینی، درد ضربان‌ دار و تورم بروز می‌ کنند.

عواملی مثل استعداد ژنتیکی یا وراثت، افزایش سن و کاهش انعطاف‌ پذیری عروق، تغییرات هورمونی در دوران بارداری یا قاعدگی، فشار ناشی از چاقی مفرط و همچنین مشاغلی که مستلزم ایستادن یا نشستن‌ های طولانی‌ مدت و بدون تحرک هستند، از جمله اصلی‌ ترین عواملی محسوب می‌ شوند که سبب ضعف دریچه‌ های لانه کبوتری و دیواره رگ ها می شوند و شخص را مستعد ابتلا به واریس می‌ کنند.

اگر دنبال شناخت کامل این بیماری و انواع آن هستید، مقاله واریس پا چیست را از قسمت مقالات واریس مطالعه کنید؛ اما اگر تصمیم گرفته اید این رگ های برجسته و دردناک را درمان کنید، مسیر درست را آمده اید.

همان طور که گفتیم این روزها درمان واریس پا دیگر مثل گذشته نیاز به جراحی های سنگین، بستری در بیمارستان یا دوره های نقاهت طولانی ندارد. پیشرفت تکنولوژی در حوزه عروق باعث شده که حدود ۹۰ درصد بیماران بتوانند با روش های کم تهاجمی و سرپایی مثل لیزر درون وریدی یا اسکلروتراپی، در کمتر از یک ساعت و بدون نیاز به بیهوشی از شر این رگ ها خلاص شوند.

انتخاب روش درمان به شدت بیماری، سایز رگ های درگیر و نتیجه سونوگرافی کالر داپلر بستگی دارد. در ادامه، تمام روش های مدرن و خانگی درمان را مقایسه می کنیم تا بدانید کدام مسیر درمانی دقیقاً مناسب است.

نشانه های واریس پا

شناخت علائم بیماری فقط برای تشخیص نیست؛ معیاری برای انتخاب زمان و نوع روش درمان است. واریس پا از رگ های ظریف عنکبوتی شروع شده و در صورت عدم درمان به سمت رگ های طنابی و زخم های وریدی پیشرفت می کند.

• واریس عنکبوتی (خفیف): رگ های ظریف آبی، بنفش یا قرمز به شکل تارهای عنکبوت زیر پوست دیده می شوند که بیشتر جنبه زیبایی دارند.

• واریس طنابی و متورم (متوسط تا شدید): رگ های برجسته و مارپیچ که نشان دهنده خراب شدن دریچه های اصلی سیاهرگ هستند.

اگر هنوز در مراحل اولیه هستید، احتمالا علائمی مثل احساس سنگینی و خستگی در پاها به خصوص در پایان روز، سوزش و خارش اطراف رگ ها، گرفتگی عضلات در شب و حساسیت به سرما را تجربه می کنید.

اما نادیده گرفتن این نشانه ها باعث پیشرفت و مزمن شدن بیماری می شود. در مراحل پیشرفته، تغییر رنگ پوست به قهوه ای یا سیاه، سفت شدن پوست مچ پا و در نهایت زخم های وریدی مقاوم به درمان ایجاد می شوند که خطر لخته شدن خون را واقعا بالا می برند.

کدام مرحله از علائم نیاز به چه درمان تخصصی واریس پا دارد؟

برای اینکه بدانید در چه مرحله ای هستید و چه کاری باید انجام دهید، به جدول زیر دقت کنید:

نکته مهم: هیچ وقت نگذارید کار از کار بگذرد و منتظر قهوه ای شدن پوست یا ایجاد زخم نمانید. درمان واریس در مراحل اولیه نه تنها هزینه بسیار کمتری دارد، بلکه ظرف چند جلسه کوتاه و بدون درد انجام می شود.

مراحل درمان واریس پا

خیلی از بیماران ماه‌ها وقت خود را با ماساژ، سرکه سیب یا بستن پا تلف می کنند به این امید که رگ های برجسته خودشان غیب شوند! حقیقت این است که روش های خانگی فقط فشار و التهاب موقت را کم می کنند و هیچ راهکار خانگی قادر به ترمیم دریچه های تخریب شده لانه کبوتری یا کوچک کردن رگ های طنابی نیست. تعلل در شروع درمان تخصصی، تنها قطر رگ ها را بیشتر کرده و درمان را پیچیده تر می کند.

خوشبختانه نسبت به گذشته، دیگر نگرانی زیادی برای درمان این بیماری وجود ندارد. اگر مبتلا به واریس پا شدید و می خواهید بدانید چه کنید، مراحل زیر را دنبال کنید:

• مراجعه به پزشک

بسیاری از بیماران وقتی دچار این بیماری می شوند سعی می کنند با روش های خانگی و سنتی آن را درمان کنند. اما این روش ها بیشتر جنبه پیشگیری کننده و بهبود دهنده دارند و به خصوص در مواردی که واریس پیشرفت داشته و مزمن شده است این راهکارها اغلب کارآمد نیستند و نمی توانند باعث از بین رفتن واریس پا شوند.

در واقع، هیچ روش خانگی قادر به ترمیم دریچه‌ های تخریب شده لانه کبوتری یا از بین بردن رگ‌ های گشاد شده نیست. خصوصا در مواردی که بیماری از مرحله عنکبوتی فراتر رفته و مزمن شده باشد، تعلل و سهل انگاری در درمان تخصصی تنها باعث پیچیده‌ تر شدن فرآیند بهبودی می‌ شود.

مراجعه به یک دکتر و متخصص خوب واریس یعنی پزشکی که تخصص قلب و عروق داشته باشد و علاوه بر این دارای تجربه کافی در زمینه درمان واریس پا باشد اولین و مهم ترین قدم در درمان واریس پا به حساب می آید.

• تشخیص واریس پا

واریس پا می تواند با توجه به شدت، عمق و نوع عروقی که درگیر می شوند، انواع مختلفی داشته باشد. بنابراین اولین قدم در درمان واریس تشخیص درست آن است.

متخصص واریس با توجه به معاینه فیزیکی و یا با استفاده از سونوگرافی و آزمایشاتی که مخصوص تشخیص بیماری واریس می باشند، ابتدا نوع و شدت واریس پا را مشخص و ارزیابی می کند. بدون تشخیص دقیق و درست، بهترین درمان ها هم بی تاثیر خواهند بود!

یک متخصص واریس مجرب،فقط به مشاهده ظاهری رگ‌ ها اکتفا نمی‌ کند؛ بلکه با انجام معاینات فیزیکی دقیق و در اغلب موارد با بهره‌ گیری از سونوگرافی داپلر رنگی، وضعیت جریان خون و عروق را به صورت زنده بررسی می‌ کند.

سونوگرافی داپلر به عنوان استاندارد طلایی تشخیص، به پزشک این امکان را می‌ دهد تا سرعت جریان خون، جهت حرکت آن مثل بررسی رفلاکس یا بازگشت خون و وجود احتمالی لخته‌ های پنهان (DVT) را ارزیابی کند. آزمایشات تخصصی عروق، نقشه دقیق رگ‌ های معیوب را ترسیم می‌ کنند. بدون سونوگرافی داپلر، هر نوع اقدام درمانی مثل انداختن تیر در تاریکی است.

• انتخاب روش درمانی مناسب

انتخاب روش درمانی برای واریس پا باید توسط پزشک متخصص انجام شود و نباید بر اساس سلیقه بیمار یا صرفاً تبلیغات باشد؛ بلکه قطر سیاهرگ، میزان رفلاکس خون و محل رگ های درگیر تعیین کننده روش نهایی هستند.

. از جمله درمان هایی که می توان نام برد عبارتند از:

- تغییرات سبک زندگی

این روش ها رگ های گشاد شده را غیب نمی کنند و دریچه های تخریب شده را به حالت اول بر نمی گردانند؛ اما انجام این راهکارها و فعالیت ها کمک زیادی به پیشگیری یا بهبود علائم واریس خواهند کرد:

۱- ورزش منظم: فعالیت های سبک مانند پیاده روی، دوچرخه سواری، یوگا، شنا و ورزش های مناسب واریس پا به تقویت جریان خون در رگ ها کمک خواهند کرد.

۲-کاهش وزن: اضافه وزن، فشار زیادی روی رگ های پا وارد می کند و بنابراین احتمال ابتلا به واریس را بالا می برد. 

۳-استفاده از جوراب واریس: این نوع جوراب ها با ایجاد فشار ثابت در پاها باعث بهبود گردش خون در عروق می شوند. انتخاب جوراب واریس مناسب هم از جمله مواردی است که باید به آن دقت داشته باشید و حتما با پزشک یا متخصص در مورد آن مشورت کنید. زیرا استفاده از جوراب های واریسی نامناسب، نه تنها کمکی به بهبودی نخواهد کرد بلکه مضر هم خواهد بود.

۴-بالا نگه داشتن پاها: قرار دادن پاها روی یک بالش به طوری که بالاتر از سطح قلب قرار بگیرند؛ به مدت چند بار در طول روز به کاهش تورم و فشار روی رگ ها کمک خواهد کرد.

۵-اجتناب از ایستادن یا نشستن طولانی مدت: بهتر است هر نیم ساعت یک بار موقعیت بدن خود را از حالت ایستاده یا نشسته تغییر دهید. چند قدم راه بروید و یا در صورت امکان مانند روش قبل پاهای خود را بالا نگه دارید.

۶- تغذیه سالم: داشتن رژیم غذایی سرشار از فیبر، ویتامین، غلات، نوشیدن آب کافی و اجتناب از غذاهای پرچرب، شور و فرآوری شده می تواند در تقویت و سلامت عروق تاثیرگذار باشد.

- درمان دارویی

داروها درمان قطعی واریس نیستند اما برای کاهش درد و التهاب کاربرد دارند:

• داروهای ضدالتهاب: جهت کاهش دردهای ضربان دار و التهاب موقت.

• داروهای ونوتونیک: داروهایی مانند عصاره شاه بلوط هندی یا دیوسمین، با تقویت دیواره مویرگ ها و کاهش نفوذپذیری عروق، تورم و احساس سنگینی پا را در طول دوره درمان کم می کنند.

- درمان پزشکی واریس پا

در گذشته جراحی که یک روش تهاجمی به حساب می آمد، تنها درمان پزشکی واریس پا محسوب می شد. اما امروزه درمان های کم تهاجمی متنوعی برای درمان این بیماری وجود دارد که متخصص واریس با توجه به نوع واریس و شرایط بیمار بهترین درمان را انتخاب خواهد کرد:

* لیزردرمانی

لیزر واریس پا بسته به عمق وریدهای واریسی به دو صورت سطحی و عمقی انجام می شود. در این روش با استفاده از اشعه لیزر اقدام به بستن رگ های واریسی و درمان آن ها می کنند.

• لیزر سطحی: این روش برای رگ های ظریف عنکبوتی (زیر ۲ میلی متر) کاربرد دارد. اشعه لیزر از روی پوست به رگ تابیده شده و بدون هیچ نفوذی به داخل بدن، گرمای آن باعث بسته شدن مویرگ های بنفش و قرمز می شود.

• لیزرابلیشن درون‌ رگی (EVLT): محبوب ترین و استاندارترین روش درمان واریس های بزرگ و برجسته در جهان. در این روش، تحت هدایت سونوگرافی، یک فیبر نوری بسیار باریک از طریق یک سوزن کوچک وارد رگ اصلی معیوب می شود. انرژی گرمایی لیزر دیواره رگ را از داخل می سوزاند و مسدود می کند. خون به طور خودکار وارد سیاهرگ های سالم مجاور می شود.

این فرآیند بدون نیاز بیهوشی، طی حدودا ۴۵ دقیقه انجام می شود و بعد از آن بیمار می تواند فعالیت و پیاده روی کند.

نمونه ای از درمان واریس پا به وسیله لیزر درون رگی در کلینیک فوق تخصصی واریس دکتر بهنام واقفی

* اسکلروتراپی

اسکلروتراپی محبوب ترین و سریع ترین روش برای از بین بردن رگ های عنکبوتی و واریس های متوسط است. در این روش، پزشک با استفاده از سرسوزن های بسیار ظریف (شبیه سوزن انسولین)، ماده ای مایع یا اسفنجی به نام اسکلروزان را مستقیماً داخل رگ های بیمار تزریق می کند. این ماده دیواره داخلی رگ را تخریب کرده، باعث چسبیدن دیواره ها به هم و بسته شدن جریان خون در آن رگ می شود. رگ مسدود شده ظرف چند هفته به طور طبیعی توسط بدن جذب و محو می شود.

انواع روش های اسکلروتراپی:

• اسکلروتراپی مایع: عمدتاً برای رگ های ظریف و مویرگ های عنکبوتی سطح پوست استفاده می شود.

• اسکلروتراپی با فوم: در این متد، ماده دارویی با هوا یا گاز مخصوص مخلوط شده و به شکل فوم (کف) در می آید. فوم حجم بیشتری از داخل رگ را پر می کند و دیواره رگ های بزرگ تر و برجسته تر را بهتر مسدود می کند. این روش معمولاً تحت هدایت سونوگرافی انجام می شود.

نکات کاربردی که قبل از انجام اسکلروتراپی باید بدانید:

• میزان درد: درد بسیار ناچیز و در حد سوزش خفیف چند ثانیه ای ناشی از ورود سوزن است.

• تعداد جلسات: بسته به وسعت رگ ها، معمولاً بین ۱ تا ۳ جلسه درمان نیاز است.

• مراقبت فوری: بلافاصله بعد از جلسه تزریق، بیمار باید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده روی کند و به مدت چند روز از جوراب واریس استفاده نماید.

• زمان دیدن نتیجه: رگ های عنکبوتی ظرف ۳ تا ۶ هفته و رگ های بزرگ تر ظرف چند ماه به مرور کم رنگ شده و کاملاً محو می شوند.

قبل و بعد از درمان اسکلروتراپی واریس پا

*رادیوفرکانسی (RF Ablation)

این درمان یکی از پیشرفته‌ ترین روش‌ های حرارتی برای بستن رگ‌ های معیوب است که عملکردی مشابه لیزر درون‌ رگی دارد، با این تفاوت که از امواج رادیویی با فرکانس بالا برای ایجاد گرما استفاده می‌ کند.

در این روش، پزشک یک کاتتر ظریف را وارد رگ کرده و با تابش یکنواخت امواج به دیواره داخلی، باعث انقباض، تخریب و بسته شدن کامل سیاهرگ می‌ شود. از مزایای شاخص رادیوفرکانسی نسبت به سایر روش‌ ها، می‌ توان به کبودی بسیار کمتر، درد ناچیز پس از عمل و دقت بسیار بالا در کنترل حرارت اشاره کرد.

*چسب واریس (VenaSeal)

استفاده از چسب پزشکی یا "وناسیل"، جدیدترین درمان واریس محسوب می‌ شود که برخلاف لیزر و RF، هیچ نیازی به ایجاد حرارت یا تزریق داروهای بی‌ حسی متعدد در طول پا ندارد.

در این روش، جراح با هدایت سونوگرافی، مقدار بسیار اندکی از یک چسب بیولوژیک مخصوص را به داخل رگ تزریق می‌ کند که بلافاصله دیواره‌ های رگ را به هم چسبانده و آن را مسدود می‌ کند. از آنجا که در این متد هیچ آسیبی به اعصاب حسی یا بافت‌ های مجاور وارد نمی‌ شود، بیمار می‌ تواند بلافاصله پس از درمان به فعالیت‌ های روزمره بازگردد و در بسیاری از موارد حتی نیازی به پوشیدن جوراب واریس بعد از عمل نیز نخواهد بود.

* فلبکتومی

فلبکتومی درمانی است که با ایجاد برش کوچک و سطحی روی پوست، اقدام به برداشتن رگ های واریسی می کنند.

در این متد، پزشک پس از بی حسی موضعی، منافذ و سوراخ های بسیار کوچکی (در حد ۱ تا ۲ میلی متر) روی پوست ایجاد کرده و با استفاده از قلاب های مخصوص عروقی، رگ معیوب را به آرامی خارج می کند.

تفاوت مهم این روش با جراحی های سنتی در این است که فلبکتومی کاملاً سرپایی بوده و برخلاف جراحی های قدیمی، به هیچ عنوان نیازی به بستری شدن، بیهوشی عمومی و بخیه ندارد. محل سوراخ ها به قدری کوچک است که بدون نیاز به بخیه و تنها با چسب استریل و پانسمان ساده بهبود می یابد و هیچ نوع جای زخمی (اسکار) به جا نمی گذارد.

برای آشنایی با درمان های موثر واریس پا کلیک کنید.

جمع بندی

واریس پا یکی از بیماری هایی است که بهتر است قبل از پیشرفت علائم و مزمن شدن آن به متخصص مراجعه کنید. مسیر درمان شما باید از انتخاب یک متخصص عروق باسابقه شروع شود. فرآیند بهبودی با یک تشخیص دقیق و علمی شکل می‌ گیرد و در ادامه با ترکیبی از تغییرات هوشمندانه در سبک زندگی، درمان‌ های دارویی حمایتی و در نهایت متدهای پزشکی پیشرفته مثل لیزر، فلبکتومی یا اسکلروتراپی تکمیل می‌ شود.

به یاد داشته باشید که هر چه درمان را زودتر آغاز کنید، احتمال بروز عوارض خطرناکی همچون لخته شدن خون (DVT) و آمبولی ریه کمتر می شود و سلامت و شادابی را به پاهای خود بر می گردانید.

سوالات متداول

۱- آیا درمان واریس پا دردناک است؟

بیشتر درمان هایی که امروزه برای واریس وجود دارند درد کم یا خفیفی دارند و استفاده از بی حسی موضعی هم سبب می شود تا در حین انجام درمان، دردی را حس نکنید. پس از درمان هم ممکن است کمی ناراحتی یا کبودی داشته باشید که این علائم کاملا موقتی هستند و آزار دهنده نیستند.

۲- آیا درمان واریس پا دائمی است؟

درمان های موجود می توانند رگ های واریسی را به طور کامل از بین ببرند و علائم را کاهش دهند اما هیچ درمانی نمی تواند از واریس پیشگیری کند و اگر سبک زندگی سالم نداشته باشید ممکن است رگ های جدیدی واریسی شوند.

۳- آیا روش ها خانگی می توانند باعث درمان قطعی واریس پا شوند؟

روش های خانگی تنها می توانند در پیشگیری و کاهش علائم به شما کمک کنند و در صورتی که مبتلا به واریس شده باشید، تنها با درمان و مداخله پزشکی می توانید واریس را درمان کنید و از بین ببرید.

۴- آیا ورزش برای درمان واریس پا مفید است؟

ورزش هایی مانند پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری سبک می توانند به تقویت جریان خون، سلامت رگ ها و کاهش علائم واریس پا کمک کنند. اما ورزش نمی تواند رگ های واریسی را به طور کامل از بین ببرد و درمان کند و باید از روش های پزشکی نیز کمک بگیرید.

۵- بهترین درمان برای واریس پا چیست؟

درمان هر بیمار با توجه به نوع و شدت واریس و شرایط سلامتی او مشخص می شود. بنابراین نمی توان به طور کلی و قطعی گفت که کدام درمان، بهترین درمان است. ممکن است برای بیماری، بهترین درمان با توجه به شرایط او اسکلروتراپی باشد و برای بیمار دیگری لیزردرمانی مناسب تر باشد.